NUN Eğitim ve Kültür Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Esra Albayrak, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen Dünya Dekolonizasyon Forumu 2026'da açıklamalarda bulundu.
Esra Albayrak'ın konuşmasından satırbaşları
Enstitü Sosyal öncülüğünde düzenlenen Dünya Dekolonizasyon Forumu (World Decolonization Forum) dün İstanbul'da Atatürk Kültür Merkezi'nde başladı. 2 gün sürecek olan forumda "Bilgi Üretimi ve Dolaşımının Sömürgecilikten Arındırılması" teması ele alındı. Alanında uzman dünyaca ünlü isimlerin katıldığı programda yapay zekâ, veri sömürgeciliği, kültürel eşitsizlikler ve küresel güç dengeleri masaya yatırıldı. Programın açılış konuşmasını NUN Eğitim ve Kültür Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Esra Albayrak yaptı. Albayrak, günümüzde sömürgeciliğin yalnızca askeri ya da ekonomik yöntemlerle değil, dijital teknolojiler, veri akışı ve bilgi üretimi üzerinden sürdüğünü söyledi. Albayrak "Zihin sömürgenin son kalesidir" diyerek gerçek özgürleşmenin ancak düşünsel bağımsızlıkla mümkün olacağını vurguladı.
SÖMÜRGECİLİK YÖNTEMLERLE SÜRÜYOR
Esra Albayrak konuşmasında modern dünyada sömürge düzeninin biçim değiştirdiğini söyledi. Geçmişte toprak işgalleriyle kurulan hâkimiyetin bugün teknoloji, medya ve veri üzerinden devam ettiğini belirten Albayrak, özellikle dijital platformların küresel güç ilişkilerinde belirleyici hale geldiğine dikkat çekti.
YAPAY ZEKÂ UYARISI
Albayrak, yapay zekâ sistemlerinin tek merkezli veri kaynaklarıyla geliştirilmesinin yeni eşitsizlikler doğurabileceğini söyledi. Dijital dünyada kullanılan algoritmaların, hangi toplumların görünür olacağını ya da hangi bilginin öne çıkacağını belirlediğini ifade eden Albayrak, bunun gelecekte yeni bir bağımlılık alanı oluşturabileceği uyarısında bulundu.
"Dijital yerli" kavramına da değinen Albayrak, teknoloji dünyasında kullanılan birçok kavramın geçmişteki sömürge düzenlerini çağrıştırdığını söyledi. Yapay zekâ modellerinin yalnızca belirli kültürlerin bakış açısıyla geliştirilmesinin küresel ölçekte yeni sorunlara yol açabileceğini ifade etti.
İSTANBUL VURGUSU
Forumun İstanbul'da düzenlenmesinin sembolik açıdan önemli olduğunu belirten Albayrak, dünyanın artık yalnızca Batı merkezli düşünce sistemleriyle açıklanamayacağını söyledi. İstanbul'un farklı medeniyetleri buluşturan tarihi rolüne dikkat çeken Albayrak, daha adil bir dünya düzeni için ortak bir düşünsel dönüşüme ihtiyaç olduğunu ifade etti.