Türkiye'nin 2000'li yılların başındaki en önemli patates üretim merkezlerinden biri olan Nevşehir'deki tarlalarda yumrulu ürünleri etkileyen hastalık tespit edilmesinin ardından oluşturulan güvenlik kuşaklarında karantina tedbirleri uygulanmıştı. Tarım ve Orman Bakanlığı Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü koordinasyonunda, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün ortak desteğiyle laboratuvar testleri ve tarla denemeleri hayata geçirildi.
KONTROLLÜ ÜRETİM DÖNEMİ
Hastalığa dayanıklı çeşitlerin kullanıldığı kontrollü üretim modeli kapsamında, geçen yıl 12 bin dekar, bu yıl ise ek olarak 26 bin dekar arazide patates ekimi gerçekleştirildi. Derinkuyu ilçesi Kaymakmlı beldesi ile çevresindeki tarlalarda devam eden hasat çalışmaları, elde edilen yüksek verim ve ürün dayanıklılığıyla çiftçilerin yüzünü güldürdü.
İl Tarım ve Orman Müdürü Özgür Memiş, 2001 yılında tespit edilen hastalığın yayılmasını engellemek amacıyla 2004 yılından itibaren 27 bin dekarı bulaşık alan, 64 bin dekarı güvenlik kuşağı olmak üzere toplam 91 bin dekar arazide patates ve yumrulu bitki üretiminin yasaklandığını belirtti. Uzun yıllar bu topraklarda farklı ürünlerin teşvik edildiğini aktaran Memiş, yapılan çalışmalar neticesinde yerli ve milli "Kafkas" ile "Cardyma" çeşitlerinin hastalık etmenine dayanıklı olduğunun tespit edildiğini kaydetti.
Memiş, "İlimizde 86 bin dekar alanda yaklaşık 300 bin ton patates üretimi yapılmaktadır. Bu üretim miktarıyla ülkemizin patates ihtiyacının yüzde 5'ini karşılıyoruz ve üretimde 7'nci sıradayız. 2025 üretim sezonunda Kaymaklı beldemizde 12 bin dekar, 2026 sezonunda ise Derinkuyu ve köylerinde 26 bin dekar olmak üzere toplam 38 bin dekar alan kontrollü olarak patates üretimine açılmıştır. Güvenlik kuşağı alanlarımızın yüzde 60'ında patates üretimi serbest hale gelmiştir" ifadelerini kullandı.
Üretim sürecinin teknik ekipler tarafından dikim öncesi ve sonrasında sıkı bir şekilde takip edildiği, yasağın sürdüğü diğer alanların üretime açılması için çalışmaların devam ettiği bildirildi.
ÇİFTÇİLERDEN YILLAR SONRA GELEN PATATES ÖZLEMİ
Uzun yıllardır tarlalarında buğday, fasulye ve çerezlik kabak yetiştirmek zorunda kalan üreticilerden Muhammet Emin Bayraktar, yeniden patates hasadı yapmanın heyecanını yaşadıklarını belirterek, "Nevşehir patates üretiminde yine bir numara olacaktır. Sivas, Kayseri ve farklı yerlerde de patates ekiyoruz ama burada yetişen patates daha lezzetli oluyor. Bu yıl 150 dekar Kafkas çeşidi ektik. Dekar başına yaklaşık 6,5 ton verim aldık" dedi.
Hasatta beklentilerinin üzerinde bir verimle karşılaştıklarını dile getiren Kağan Türkmen ise uzun süredir patates ekemedikleri için içlerinde büyük bir özlem olduğunu, yasağın kalkmasından dolayı duydukları mutluluğu dile getirdi.