Üç tip gözyaşı vardır: Ruhsal (psişik) gözyaşı, Bazal gözyaşı ve Refleks gözyaşı.
Mutluluk ve üzüntü gözyaşlarının ilginç farkları!
Fotoğrafçı Rose-Lynn Fisher, 'Gözyaşlarının Topografisi' isimli projesinde insanların farklı zamanlarda döktüğü gözyaşlarını inceledi. Fisher, yaptığı çalışmada mutluluk, üzüntü ya da soğan doğradığınızda akan gözyaşı türünü elektron mikroskobu altında kurutarak üç gözyaşı yapısının da birbirinden farklı olduğunu ortaya koydu. İşte Fisher'ın ilginç deneyi...
Ruhsal ya da psişik de denilen gözyaşı üzüntü, mutluluk gibi duygusal anlarda döktüğümüz gözyaşlarıdır. Bunlar, olumlu veya olumsuz aşırı duygular tarafından tetiklenen gözyaşlarıdır.
Bazal gözyaşı, korneayı nemli tutmak için vücudun sürekli olarak küçük miktarlarda salgıladığı gözyaşlarıdır. 24 saat içerisinde vücut 0.75 – 1.1 gram bazal gözyaşı salgılar.
Refleks gözyaşı ise vücudun dışarıdan gelen etkenlere karşı salgıladığı gözyaşlarıdır. Mesela toz, göz yaşartıcı gaz, soğan gibi şeylere tepki olarak bu gözyaşı salgılanır.
Her gözyaşı, tuzlu su içerisinde asılı halde bulunan yağ, antikor ve enzim gibi çeşitli biyolojik maddeler içerir.
Ancak Fisher, yaptığı çalışmada bu üç tip gözyaşının farklı moleküller içerdiğini ortaya koymuş.
Burada bir sıkıntı yok, vücudun farklı koşullar altında salgıladığı gözyaşlarının içeriğinin de farklı olması çok da şaşırtıcı değil.
Peki aynı kaynaktan gelen üzüntü ve mutluluk gözyaşları nasıl oluyor da farklı olabiliyor?
Fisher, duygusal anlarda dökülen gözyaşının içerisinde protein bazlı hormonlar bulunduğunu keşfetmiş. Mesela bunlar arasında, vücudun stres altındayken salgıladığı doğal bir ağrı kesici olan nörotransmitter leu-enkefalin bulunuyor.
Bunun yanı sıra elektron mikroskobu altında gözlemlenen gözyaşları büyük oranda kristalleşmiş tuz olduğu için görünüşlerinde farklılık oluşabiliyor. Gözyaşları birbirlerinden çok farklı şekillerde kuruyup kristalleştikleri için görünüşleri de farklı olabiliyor. Bu sebeple birebir aynı içeriğe sahip olsalar bile ruhsal gözyaşlarına çok yakından baktığınızda çok farklı görüntüler görmek mümkün. Ayrıca gözyaşlarının nasıl göründüğünü etkileyen pek çok faktör olduğunu da unutmamak gerek. Gözyaşının viskozitesi, kimyasal yapısı, buharlaşma oranı ve hatta mikroskobun ayarları gibi.