MİT ARŞİVİ AÇILDI, TARİHİ RAPOR ORTAYA ÇIKTI
MİT’in resmi internet sitesinde yer alan Özel Koleksiyon bölümünde yayımlanan belge, Milli Emniyet Hizmeti Riyaseti tarafından hazırlanmış ve dönemin devlet kurumlarına sunulmuş bir istihbarat raporu niteliği taşıyor. 23 Eylül 1929 tarihli belgede, İngiliz istihbaratının bölgedeki gizli faaliyetleri ayrıntılarıyla anlatılıyor
LAWRENCE’IN TAKTİĞİ: KİMLİK DEĞİŞTİR, ORTAMI GER
Rapora göre Thomas Edward Lawrence, Ortadoğu’daki faaliyetleri sırasında sürekli kimlik ve kıyafet değiştirerek izini kaybettirdi. Kudüs’te bulunduğu dönemlerde kimi zaman Müslüman bir din adamı, kimi zaman ise Musevi haham kimliğiyle halkın arasına karıştı. Bu yöntemle farklı topluluklara farklı mesajlar verdiği, her iki kesimi de ayrı ayrı kışkırtmaya çalıştığı belirtildi.
KUDÜS’TE GERİLİMİ TETİKLEYEN HAMLELER
Belgede, Lawrence’ın özellikle Ağlama Duvarı ve çevresinde yürüttüğü temaslara dikkat çekildi. İstihbarat kayıtlarına göre Lawrence, bu bölgede yaptığı görüşmelerle dini hassasiyetleri kaşıdı, taraflar arasında güvensizlik ve öfkeyi derinleştirdi. Raporda bu faaliyetler, Filistin’de yaşanacak çatışmaların ön hazırlığı olarak değerlendirildi.
HEDEF SADECE FİLİSTİN DEĞİLDİ
MİT’in paylaştığı rapor, İngiliz planlarının yalnızca Filistin’le sınırlı olmadığını da ortaya koyuyor. Belgede, Mısır ve Sudan hattının da bilinçli şekilde karıştırılmak istendiği, bölgede kontrollü bir kaos ortamı oluşturularak İngiliz hâkimiyetinin sürdürülmesinin hedeflendiği ifade ediliyor.
“İSTİKRARSIZLIK GEREKÇESİYLE SÖMÜRÜ” STRATEJİSİ
Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise, Filistin’de çıkarılacak bir ayaklanma üzerinden bölgenin “istiklale hazır olmadığı” algısının oluşturulmak istenmesi. Bu sayede hem İngiliz kamuoyunun hem de uluslararası çevrelerin müdahalelere ikna edilmesinin amaçlandığı kaydedildi.
SUDAN DETAYI: OPERASYONLARIN ARKA BAHÇESİ
İstihbarat belgesinde Sudan’a özel bir parantez açıldı. İngiliz yönetimi altında bulunan Sudan’ın, ajan transferi ve propaganda faaliyetleri için güvenli bir üs olarak kullanıldığı vurgulandı.
Eğitimli ajanların bu hat üzerinden Mısır’a sokularak toplumsal huzursuzluğun artırılmasının planlandığı bilgisi rapora yansıdı.
Kaynak: MİT