Türkiye peş peşe gelen okul saldırılarıyla sarsılırken, en büyük soru işareti çocukların bu travmayla nasıl başa çıkacağı oldu. Afet Yönetimi Uzmanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, bu tür olayların toplumsal bir afet olduğunu vurgulayarak; öğretmen, veli ve idarecilerin izlemesi gereken yol haritasını paylaştı.
YAS SÜRECİNDE BOŞ SIRANIN SEMBOLİK ÖNEMİ
Hayatını kaybeden bir öğrencinin sırasını hemen sınıftan çıkarmak, sanılanın aksine çocuklardaki kayıp hissini daha sarsıcı hale getirebilir. Sıranın birkaç hafta boyunca yerinde kalmasına izin verilmeli; arkadaşlarına o alana mektup bırakma, resim çizme veya çiçek koyma alanı tanınmalıdır. Bu somut veda alanı, çocukların ölümü zihinsel olarak kabullenmesine yardımcı olur. Anma etkinliklerinde ise öğrencilere söz hakkı verilmesi, onlara "kontrol bende" duygusunu geri kazandırır.
İLK GÜN PROTOKOLÜ: ÖĞRETMENLERİN TUTUMU
Eğitime verilen aranın ardından okula dönüşün ilk günü, ders zili çalmadan önce mutlaka personel toplantısıyla başlamalıdır. Öğretmenler sınıfa girdiğinde hiçbir şey olmamış gibi davranmamalıdır; bu durum çocuklarda reddedilme hissi yaratır. Öğretmen, kendi üzüntüsünü samimiyetle paylaşarak çocuklara "duygularınızı göstermek normaldir" mesajı vermelidir. Sınıfta ağlamanın, sessiz kalmanın veya öfkelenmenin geçerli birer tepki olduğu açıkça belirtilmelidir.
AKADEMİK BASKIYA ARA, RUTİNE DEVAM
Okula dönüşte müfredat takvimi esnetilmelidir.
Öğrenciler sınavlara girmedikleri veya ödev yapamadıkları için cezalandırılmamalıdır. Ancak okul düzeninin tamamen bırakılması da doğru değildir; çünkü "rutin" güven verir. Belirsizlik kaygıyı artırırken, "bugün önce şunu, sonra şunu yapacağız" şeklindeki öngörülebilir bir program, iyileştirici bir unsurdur. Özellikle saldırıdan doğrudan etkilenen yakın arkadaş grupları günlük olarak takip edilmelidir.
VELİLER İÇİN EVDEKİ GÜVENLİK ALANI
Ebeveynler, çocuklarına "şu an güvendeyiz" mesajını sadece kelimelerle değil, bedensel şefkatle de hissettirmelidir. Çocuklara "güçlü ol" veya "ağlama" gibi baskıcı telkinlerde bulunmak iyileşmeyi geciktirir. Konuşurken korku iklimini besleyen "panik, nefret, katliam" gibi kelimeler yerine, gerçekçi ama sade bir dil tercih edilmelidir. Çocuklar duygularını resim, spor veya müzik yoluyla dışa vurmaya teşvik edilmelidir; acısını dışa vuran çocuklar çok daha hızlı toparlanır.
DİJİTAL TRAVMA VE UZMAN DESTEĞİ
Medya maruziyeti, travmanın en büyük tetikleyicisidir. Çocuğun olay anına dair görüntüleri veya haberleri tekrar tekrar izlemesi, travmayı her seferinde yeniden yaşamasına (retravmatizasyon) neden olur. Veliler sosyal medya ve TV kullanımını mutlaka denetlemelidir. Eğer çocukta 2 haftadan uzun süren uyku bozukluğu, aşırı korku veya içe kapanma gözlemleniyorsa, travma sonrası stres bozukluğu riskine karşı vakit kaybetmeden profesyonel bir destek alınmalıdır.