Karadeniz’de Rusya ile Ukrayna arasındaki saldırıların deniz taşımacılığına sıçraması, küresel emtia piyasaları üzerindeki baskıyı artırıyor. Gemi, liman ve ihracat terminallerine yönelik saldırıların yoğunlaşması, dünyanın önemli tahıl ve petrol geçiş güzergâhlarından biri olan Karadeniz’de ticaret akışlarını sekteye uğratırken, taşımacılık ve sigorta maliyetlerini de hızla yukarı çekiyor.
KARADENİZ'DE SALDIRILAR HIZLANDI
Ukrayna Altyapı Bakanlığı verilerine göre, yalnızca temmuz ayında limanlarda 35, denizde ise 22 gemiye yönelik saldırı kaydedildi. Aynı dönemde liman tesisleri de 67 saldırının hedefi oldu. Bu rakamlar, saldırıların boyutundaki artışı açık biçimde ortaya koyuyor. 2025 yılının tamamında gemilere yönelik 14 saldırı gerçekleştirilmişti. Rusya ve Ukrayna birbirlerinin tarım ihracat tesislerini ve ticari gemilerini hedef alırken, Kiev yönetimi Rusya’nın petrol ticaretinde kullandığı tankerlere yönelik saldırılarını da artırdı. Her iki taraf da yalnızca askeri hedefleri vurduğunu savunuyor. Ancak saldırıların ticari gemilere, limanlara ve ihracat altyapısına ulaşması, savaşın ekonomik etkilerini doğrudan küresel ticaret zincirlerine taşıyor. Reuters’ın haberine göre, bölgedeki artan güvenlik riski özellikle tahıl, ham petrol ve rafine petrol ürünlerinin sevkiyatında yeni bir darboğaz oluşturuyor. Rusya ve Ukrayna’nın yanı sıra Bulgaristan, Gürcistan, Romanya ve Türkiye’nin kıyılarının bulunduğu Karadeniz, küresel emtia ticareti açısından stratejik öneme sahip. Ortadoğu’daki önemli deniz ticareti rotalarında yaşanan sorunların ardından Karadeniz’deki gerilimin de tırmanması, küresel ticaret açısından yeni bir risk alanı oluşturuyor.
TAHIL TİCARETİ BASKI İLE KARŞI KARŞIYA
Rusya dünyanın en büyük buğday ihracatçısı konumundayken, Ukrayna da küresel tarım ticaretinin önemli aktörlerinden biri. Bu nedenle Karadeniz’deki sevkiyatların aksaması, yalnızca bölgesel ticareti değil, dünya genelindeki tahıl piyasalarını da etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ukrayna’nın tarım ürünleri ihracatı, savaşın üzerinden dört yıldan fazla zaman geçmiş olmasına rağmen ülkenin en önemli döviz gelir kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor. Ukrayna’nın tarımsal ihracatının yüzde 90’dan fazlası ülkenin güneyindeki Odessa limanı üzerinden gerçekleştiriliyor. Rusya’nın Odessa çevresindeki sivil gemilere ve liman altyapısına yönelik saldırıları yoğunlaştırması, bu nedenle Kiev’in ihracat kapasitesi açısından kritik bir risk oluşturuyor. Ukrayna alternatif ihracat güzergâhları geliştirmeye çalışsa da Tarım Bakanı Taras Vysotskyi’nin Reuters’a yaptığı açıklamaya göre bu alternatif yolların ağustos sonuna kadar tam kapasiteye ulaşması beklenmiyor. Üstelik bu güzergâhların Karadeniz limanlarından normal koşullarda taşınan hacmin yalnızca yaklaşık yarısını karşılayabileceği belirtiliyor.