Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu, yarın itibarıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda görüşülmeye başlanıyor.
Sektörde büyük bir infial yaratan bu düzenlemenin yasalaşması durumunda, yurt dışında kurulu dijital platformların hiçbir yerel yükümlülüğe takılmadan Türkiye pazarında faaliyet gösterecek olması yerli turizmcileri ayağa kaldırdı.
YERLİ SEYAHAT ACENTALARI NE YAPACAK?
Düzenlemenin hayata geçmesi halinde, Türkiye'de yıllardır faaliyet gösteren, istihdam yaratan ve tüm yasal mevzuatlara uyan yerli seyahat acentaları haksız bir rekabet ortamıyla karşı karşıya kalacak.
TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya, yerli acentaların turist ile hizmet sağlayıcı arasında aracılık yapmanın çok ötesinde, turizm gelirini Anadolu'nun dört bir yanına yayan hayati bir rol üstlendiğini vurguladı.
Bağlıkaya, bu işletmelerin zayıflatılmasının Türkiye'nin kendi turizm politikalarını belirleme gücünü de ortadan kaldıracağına dikkat çekti.
Bağlıkaya, gerçekleştirdiği basın toplantısında “Türkiye için turizm yalnızca ekonomik değil aynı zamanda stratejik bir sektör. Bu nedenle sektörümüzün ana oyun kurucularının yerli ve milli olması gerekir. Türkiye’deki bir turizm ürününün ülkemizdeki vatandaşlarımıza yerli ve milli seyahat acentalarımız eliyle değil, haksız rekabet imkanları sağlanmış yabancı şirketler eliyle satılması, ülke turizmini bu noktaya taşıyan kurumlarımıza ve ülke turizmine zarar verir.” dedi.
TURİZM BAKANLIĞI TÜRSAB’I İŞLEVSİZ HALE Mİ GETİRMEYE ÇALIŞIYOR?
Mevcut yasaların getirdiği denetimlere ve zorunluluklara harfiyen uyan yerli seyahat acentaları ağır sorumluluklar taşırken, yabancı dijital platformlara bu denetimlerin ve kuralların uygulanmaması, "TÜRSAB ve yerli kurumlar işlevsiz mi kılınıyor?" sorusunu akıllara getiriyor.
Sektör temsilcileri, turizmin ana kurucularının yerli ve milli olması gerektiğinin altını çizerken, otoritelerin yerli sektörü korumayan bu tür adımlarına karşı tepkilerini artırıyor.
"Yerli ve milli seyahat acentalarımızın, turist ile hizmet sağlayıcı arasında aracılık yapmanın çok ötesinde anlam ve önem taşıyan yönleri var." diyen Bağlıkaya, "Türkiye’nin turizm ekosisteminin içerisinde istihdam oluşturan, vergi ödeyen, ülkemizin tanıtımına katkı sağlayan ve turizm gelirinin Anadolu’nun dört bir yanına yayılmasına önemli katkılar sunan seyahat acentalarımız hayati bir rol üstleniyorlar. Bu işletmelerin geleceğini zayıflatacak her düzenleme, aslında Türkiye’nin turizm kapasitesini ve kendi turizm politikalarını belirleme gücünü de zayıflatır.” ifadelerini kullandı.
YENİ YASA YABANCI TURİST GİRİŞİNE GERÇEKTEN EK KATKI YAPACAK MI?
Bağlıkaya, yabancı dijital konaklama devlerinin Türkiye'de vergi ödemeden ve şirket kurmadan at koşturmasının ülkeye turist kazandırmaktan ziyade, mevcut turizm gelirlerinin yurt dışına transferini hızlandıracağını belirtti.
TÜRSAB, denetimsiz bir yapının uzun vadede Türkiye'nin turizm kalitesine, yerli ekosisteme ve ülkenin ekonomik çıkarlarına ağır darbe vuracağını söylüyor.
Bağlıkaya, düzenlemenin ülke ekonomisi açısından yaratabileceği risklere de dikkat çekerek şunları söyledi:
“Yabancı dijital platformlar 2027 yılı başından itibaren uygulanacak olan %2,5 oranındaki dijital hizmet vergisi ile vergisel anlamda çok büyük bir avantaj yakalayacaklar. Bu platformların Türkiye pazarındaki ağırlığının artması, turizm gelirlerinin yurt dışına aktarılmasını hızlandırırken kamu gelirleri açısından da ciddi kayıplara zemin hazırlayacak.
Otellerin ve diğer turizm işletmelerinin yabancı platformlara bağımlılığının artması, komisyon ve hizmet bedelleri yoluyla yurt dışına aktarılan kaynakların büyümesini de beraberinde getirecek.
Düzenleme yalnızca seyahat acentalarının geleceği açısından değil, Türkiye'nin turizm gelirlerinin korunması ve kamu gelirlerinde yaşanabilecek kayıplar bakımından da ciddi sonuçlar doğuracak.
Elde edilmesi planlanan gelirin yanında seyahat acentalarının kapanmasıyla oluşacak zarar ve vergi kayıpları çok daha büyük olacaktır. Bunun yanında getirilmek istenen kanun, sadece seyahat acentalarının ekonomik varlığını değil, sektörde çalışan on binlerce kişinin istihdamını ve ailelerinin geçimini de riske sokacak.”
BOOKING VE AIRBNB GİBİ ŞİRKETLER TÜRKİYE’DE NEDEN ŞİRKETLEŞMİYOR?
Yasa teklifinin en tartışmalı maddelerinden biri, yabancı dijital platformlara Türkiye’de resmi bir şirket kurma zorunluluğu olmaksızın konaklama, rezervasyon ve uçak bileti satışı yapma imkânı tanıması. Bu durum, Booking ve Airbnb gibi küresel platformların Türkiye’de vergi mükellefi olmadan, resmi bir temsilcilik açmadan ve tüketicilerin hak arama süreçlerindeki hukuki sorumluluklara takılmadan devasa cirolar elde etmesine olanak tanıyor.
YABANCILARA VERGİ VE REKABET AVANTAJI NEDEN GETİRİLİYOR?
Yabancı dijital platformlar 2027 yılı başından itibaren devreye girecek %2,5 oranındaki düşük dijital hizmet vergisi ile vergisel anlamda olağanüstü bir avantaja kavuşacak.
Yerli seyahat acentaları ve oteller tüm vergi yükleriyle ezilirken, yabancı devlere bu imtiyazların tanınması kamu gelirlerinde de büyük kayıplara yol açacak.
Firuz Bağlıkaya, konuyla ilgili sağduyu çağrısını şu sözlerle yineledi:
"Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda görev yapan değerli Milletvekillerimizin sağduyulu davranarak ülkemiz turizmini yabancı dijital platformların insafına bırakacak düzenlemeyi geri çevireceklerine inanıyorum."