Kanser, günümüzde hem dünyada hem de Türkiye'de önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, her yıl dünya genelinde yaklaşık 19,2 milyon yeni tanı alan kanser kanser vakası görülüyor, bu vakaların önemli bir bölümünde hastalığın ileri evrede tespit edilebildiğini gösteriyor. Oysa kanserle mücadelede en önemli faktör, hastalığın erken dönemde teşhis edilmesi olarak kabul ediliyor. Her yıl 4 Şubat'ta dünya kanser günü, erken teşhisin ve farkındalığın önemini vurguluyor.
Uzmanlar, kanserin erken evrede çoğu zaman belirti vermeden ya da hafif bulgularla seyredebildiğine dikkat çekiyor. Radyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet İncedayı, görüntüleme yöntemlerinin, göz ardı edilen belirtilerin nedenini ortaya koymada kilit rol üstlendiğini belirtti.
Doç. Dr. İncedayı, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:
"Kanserin erken evrelerinde belirtiler çoğu zaman özgül değildir. Bu nedenle pek çok hasta, şikâyetlerini önemsemeyebilir. Görüntüleme yöntemleri sayesinde, bu belirtilerin altında yatan nedenler erken aşamada tespit edilebiliyor ve tanı süreci hızlanıyor."
ANİ KİLO KAYBI KANSERİN ERKEN BELİRTİSİ OLABİLİR
Beslenme düzeninde ya da günlük yaşam alışkanlıklarında belirgin bir değişiklik olmaksızın ortaya çıkan sebepsiz kilo kaybı, çoğu zaman fark edilse de önemsenmeyebiliyor. Ancak bu durum, bazı kanser türlerinde erken dönemde görülebilen belirtiler arasında yer alıyor.
Bu konuda değerlendirmede bulunan Doç. Dr. Mehmet İnce Dayı, "Açıklanamayan kilo kaybı, özellikle sindirim sistemi ve akciğer kanserlerinde erken bir uyarı olabilir. Görüntüleme yöntemleri, bu tür durumlarda vücudun ayrıntılı değerlendirilmesine imkan tanır" ifadelerini kullandı.
BU BÖLGELERDE ELE GELEN ŞİŞLİKLERE DİKKAT
Vücutta fark edilen kitle ya da şişlikler, ağrısız olduğu için çoğu zaman ihmal edilebiliyor. Ancak bu bulgular, kanserin erken evresinde ortaya çıkabilen önemli işaretler arasında bulunuyor.
Doç. Dr. İncedayı, "Meme, boyun, koltuk altı veya karın bölgesinde ele gelen kitleler, görüntüleme yöntemleriyle ayrıntılı olarak incelenmelidir. Erken yapılan değerlendirmeler, iyi huylu ve kötü huylu oluşumların ayrımında önemli rol oynar" dedi.
UZUN SÜRELİ SIRT AĞRILARI TEHLİKELİ OLABİLİR
Ağrı, pek çok farklı hastalığın ortak belirtisi olabilse de, uzun süredir devam eden ve nedeni açıklanamayan kronik ağrılar dikkatle ele alınmalı. Özellikle kemik, sırt ve karın ağrılarının kronikleşmesi durumunda altta yatan nedenin araştırılması gerekiyor.
Bu noktaya dikkat çeken Doç. Dr. İncedayı, "Bazı kanser türlerinde ağrı, erken dönemde ortaya çıkabilir. Görüntüleme yöntemleri, ağrının kaynağının belirlenmesinde yol gösterici olur" şeklinde konuştu.
SİNDİRİM SORUNLARI GÖZ ARDI EDİLMEMELİ
Bağırsak düzeninde ya da idrar alışkanlıklarında meydana gelen ve uzun süre devam eden değişikliklerin çoğu zaman geçici sorunlar olarak değerlendirilse de bazı kanser türlerinin erken belirtisi olabileceğini belirten Doç. Dr. Mehmet İncedayı, şöyle konuştu:
"İdrarda kan görülmesi, dışkılama alışkanlıklarında belirgin değişiklikler ya da uzun süren sindirim sorunları, görüntüleme ile değerlendirilmesi gereken önemli bulgulardır."
DÜZENLİ KONTROLLER İHMAL EDİLMEMELİ
Kanserde erken teşhisin yalnızca belirtilerin fark edilmesiyle sınırlı olmadığına dikkat çeken uzmanlar, düzenli taramaların önemini vurguluyor. Yaş, cinsiyet ve risk faktörlerine göre planlanan görüntüleme tetkikleri, henüz belirti vermemiş kanserlerin bile erken evrede tespit edilebilmesine imkan tanıyabiliyor.
Doç. Dr. İnce dayı, sözlerini şöyle tamamladı:
"4 Şubat Dünya Kanser Günü, erken teşhisin önemini hatırlatmak için önemli bir fırsat. Görüntüleme yöntemleri, kanserin erken evrede tespit etmek katkı sağlayarak tedavi sürecini olumlu yönde etkileyebilir. Bu nedenle düzenli kontroller ve tarama programları ihmal edilmemelidir."
Kaynak: İHA