Kahramanmaraş depreminin Türkiye'ye maliyeti hesapladı

Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen bölgedeki konut ve altyapının yeniden yapım maliyetinin 45 milyar doları bulabileceği belirtildi.

Ekonomim'den Hüseyin Gökçe'nin haberine göre, 130 bin binanın, arsa payı hariç olmak üzere yol, kanalizasyon gibi altyapı masrafları dahil yeniden yapım maliyeti 843 milyar 570 milyon lirayı bulacak. Bugünkü kurlarla 44 milyar 823 milyon dolar civarında bir harcama yapılacak.

Haberde belirtilen detaylara göre, şu ana kadar depremde yıkılanlar dahil, ağır hasırlı olup yıkılması gereken toplam konut sayısı 384 bini buldu. Çalışmalar tamamlandığında bu sayının 535 binin üzerine çıkması bekleniyor. 

Birinci sınıf inşaat maliyetlerine göre yol, su, elektrik, kanalizasyon gibi altyapı yatırımları dahil 535 bin ev yapımı için arsa payı ve kamulaştırma maliyeti hariç 843 milyar liranın üzerinde harcama yapılması gerekiyor. Bu rakam 2023 bütçe açığının yüzde 30, bütçede kamu kurumlarının tamamının yatırımı için ayrılan 454 milyar liranın ise iki katına yakın bir seviyede. Ayrıca 4 trilyon 470 milyar liralık bütçe harcama kaleminin ise yüzde 18,8’ine karşılık geliyor.

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, geçen hafta yaptığı açıklamada depremde evi yıkılan vatandaşlar için yapılacak yeni konutların 105 m2 büyüklüğünde olacağını duyurmuştu.

Resmi fiyatlarla 2023 bina inşat maliyet endeksleri m2 başına 6-8 bin lira arasında değişiyor. Bu rakam kaba inşaat maliyeti, yani bina içindeki, banyo, tuvalet, yer döşemesi, armatürler hariç unsurlardan oluşuyor.

İnşaat sektörü kaynakları konutların içinde; parke, lavabo, mutfak dolapları vs gibi alanlara yapılan harcamalarla birlikte günümüz fiyatlarıyla ortalama m2 maliyeti 10 bin lira civarına ulaşıyor.

Yol, kanalizasyon, su, elektrik gibi ana altyapı yanı sıra, cami, okul, sağlık kuruluşu, sosyal tesisler gibi genele yönelik yapılan yatırımların da eklenmesiyle toplam m2 maliyeti 15 bin lirayı buluyor. Bu maliyet unsurlarına, arsa payı veya kamulaştırma bedelleri dahil değil.

JP Morgan 25 milyar, TÜRKONFED 84 milyar dolar dedi

Öte yandan ABD'li dev banka JP Morgan, Türkiye'yi vuran depremlerin ekonomi üzerindeki etkileriyle ilgili bir rapor yayımladı. Raporda, depremin fiziki yapılara doğrudan hasar maliyetinin 25 milyar dolar olduğu belirtildi. 

Türk Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED) ise Kahramanmaraş merkezli depremlerin Türkiye ekonomisi için 84 milyar doları aşan bir mali hasar yaratacağını belirtti.

Türkiye Tek Yürek kampanyasında 115 milyar TL toplanmıştı

Depremzedelerin yaralarının sarılması için tüm televizyon kanallarından ortak yayınlanan Türkiye Tek Yürek programında  115 milyar lirayı aşan bağış toplandı. İstanbul Aydın Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Hakan Koman, toplanan 115 milyar lira ile kaybedilen yapıların yüzde 30'unun yeniden inşa edilebileceğini belirterek, "Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Mimarlık ve Mühendislik için rakamlarını baz alırsak konut türü bir yapının metrekare maliyeti 6 bin 850 liradan hesap edilirse 100 metrekarelik bir konut yaptığımızı var sayalım; buna göre yaklaşık 170 bin daire yapılabilir. Bir binada 10 daire düşünürsek toplamda 17 bin bina yapılabilir. Deprem yaşanan illerde toplam 60 bin yıkılan ve ağır hasarlı yapı olduğunu biliyoruz. Kaybedilen binaların bu durumda yaklaşık yüzde 30'unu bu bağışlarla karşılayabiliriz. Bu deprem Kocaeli ve Düzce depremlerine göre yapılarda daha kuvvetli bir ivme oluşturdu. Tasarım esnasında yapıların hasar alacağını baştan kabul ettiğimiz için bu problem değil" şeklinde konuştu.