Galatasaray ile Fenerbahçe arasında oynanan nefes kesen maçın ardından, Fenerbahçe Teknik Direktörü Jose Mourinho’nun Galatasaray kulübesi için sarf ettiği “Maymun gibi tepiniyorlardı” ifadesi ortalığı karıştırdı. Pozisyon sonrası yaşanan hareketliliğe dair bu benzetme, sosyal medyada ve spor camiasında büyük yankı uyandırdı. Peki, bu sözler ırkçı bir söylem mi içeriyor, yoksa sadece bir ironi mi? Eski PFDK Başkanı ve “Sporda Irkçılık ve Ayrımcılık” kitabının yazarı Hüseyin Karaahmetoğlu, Superhaber.com için konuya açıklık getirdi.
“Irkçılık Değil, Ama Etik Değil”
Hüseyin Karaahmetoğlu, Mourinho’nun sözlerini detaylı bir şekilde masaya yatırdı. “Bu ifade, bağlama ve niyete bağlı olarak hakaret veya küçümseme içerebilir, ancak doğrudan ırkçı bir söylem olup olmadığı duruma göre değişir,” diyen Karaahmetoğlu, sözlerin kime yönelik olduğunun kritik olduğunu vurguladı. “Eğer bir siyahi futbolcuya söylenseydi farklı, bir beyaz futbolcuya söylenseydi farklı, bir gruba yönelikse daha farklı değerlendirilirdi. Burada Galatasaray kulübesinin hareketliliğine dair bir benzetme var; ‘çita gibi koşuyor’, ‘aslan gibi parçalıyor’ gibi ifadelerle eşdeğer. Zıplama, hoplama gibi davranışları ironik bir şekilde resmetmiş. Irkçılık yok, ama hoş ve etik bir açıklama da değil,” diye ekledi.
TFF Disiplin Talimatı Ne Diyor?
Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Disiplin Talimatı, ırkçılığı ağır bir ihlal olarak tanımlıyor. Madde 41 - Ayrımcılık ve Irkçılık, bir kişi veya grubun ırk, dil, din, etnik köken gibi özellikler üzerinden aşağılanmasını yasaklıyor. Ancak Karaahmetoğlu’na göre, Mourinho’nun sözleri bu maddeye uymuyor. “Eğer ten rengi veya etnik köken hedef alınsaydı ırkçılık olurdu. Burada öyle bir niyet yok. Bunun yerine Madde 38 - Sportmenliğe Aykırı Açıklama veya Madde 41 - Kişilik Haklarına Saldırı ve Hakaret kapsamında değerlendirilebilir. Ama geçmişteki benzer olaylarda PFDK, bu tür ifadeler için genelde ceza tayin etmedi,” dedi.
Türkiye’de Irkçılık Örnekleri ve Yargı Kararları
Karaahmetoğlu, Türkiye’de geçmişte yaşanan bazı olayları hatırlatarak konuyu derinleştirdi: “Bir kaleci için tüm stat ‘ayı’ diye bağırdı, Rizespor’un Iraklı futbolcusuna ‘pis kokuyorsun’ denildi, futbolculara muz gösterildi, bir Müsevi oyuncuya ‘Hitler’i daha iyi anlıyorum’ ifadeleri söylendi, hatta bir kulüp başkanı siyahi futbolcusuna ‘yamyam’ dedi. Mahkemeler ve Yargıtay, bu örneklerin çoğunu ırkçılık olarak görmedi. Mourinho’nun sözlerini ırkçılık diye yorumlamak, yasaya ve disiplin talimatına aykırı olur. Ülkemizde ırkçı söylem ve davranışlar yoktur demek iddialı, ama bu olay o kategoriye girmez.”
PFDK Ne Yapacak?
Mourinho’nun açıklaması, TFF Disiplin Kurulu’nun radarına takılabilir mi? Karaahmetoğlu’na göre, geçmiş içtihatlar ışığında ciddi bir yaptırım beklenmiyor. “Bağlam önemli. Eğer birini fiziksel özellikleri veya ırksal kimliğiyle aşağılamak için söylenseydi, ırkçılık tartışılır hale gelirdi. Şu haliyle sportmenlik dışı bir çıkış olarak kalır. PFDK’nın benzer durumlarda verdiği ‘ceza yok’ kararları bunu destekliyor,” diye belirtti. Yine de kamuoyu baskısı, karar üzerinde etkili olabilir.
Tartışma Büyüyor: Siz Ne Düşünüyorsunuz?
Mourinho’nun Galatasaray kulübesine yönelik bu benzetmesi, futbolseverleri ikiye böldü. Kimileri “tipik Mourinho provokasyonu” derken, kimileri etik sınırların aşıldığını düşünüyor. Hüseyin Karaahmetoğlu’nun analizi ise net: “Irkçılık değil, ama daha dikkatli bir üslup kullanılmalıydı.” Peki, siz bu sözleri nasıl değerlendiriyorsunuz? Görüşlerinizi bizimle paylaşın!