Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, 18 Eylül 2024’te düzenlenen 10. acil özel oturumda aldığı kararla, İsrail’e işgali sonlandırması için 12 aylık süre tanımıştı.
Bu karar, Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) 19 Temmuz 2024’te verdiği ve İsrail’in Filistin topraklarındaki varlığını “hukuka aykırı” ilan eden danışma görüşü sonrası alınmıştı. 14’e karşı 124 oyla kabul edilen karar, İsrail’e işgalin derhal sonlandırılması çağrısı yapmıştı.
UAD’nin İsrail Aleyhine Görüşü
UAD, kararında İsrail’in Gazze, Doğu Kudüs ve Batı Şeria’daki işgalinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu tespit etmişti. Ayrıca:
İsrail’in yeni yerleşim faaliyetlerini derhal durdurması gerektiğini,
İşgal altındaki topraklara yerleştirilen Yahudi yerleşimcilerin tahliye edilmesini,
Diğer devletlerin bu hukuksuz durumu “tanımama” ve “desteklememe” yükümlülüğü bulunduğunu belirtmişti.
Divan ayrıca, Cenevre Sözleşmeleri’nin ve uluslararası teamül kurallarının ihlal edildiğini açıkça ortaya koymuştu.
Karara Rağmen İsrail İşgali Sürdürüyor
BM’nin 12 aylık süresinin dolmasına rağmen İsrail, işgal altındaki topraklardan çekilmek yerine yeni yerleşim inşaatlarını hızlandırdı.
Batı Şeria’da Filistin köyleri yerleşimciler tarafından hedef alınırken, Gazze Şeridi’nde ise saldırılar sistematik şekilde devam ediyor. Uluslararası toplumun “çekil” çağrılarına rağmen İsrail yönetimi geri adım atmak bir yana, işgali kalıcı hale getirecek adımlar atıyor.
BM Genel Kurulu’nun Yaptırım Çağrısı
BM kararında, ülkelerin diplomatik, ekonomik ve hukuki araçlarla İsrail’i işgale son vermeye zorlaması gerektiği vurgulanmıştı.
Bu kapsamda:
İşgal altındaki topraklardan elde edilen ürünlerle ticaretin durdurulması,
İşgalle suç ortaklığı yapan kişi ve kurumlara yaptırım uygulanması,
İsrail’in uluslararası hukukla uyumlu davranmaya zorlanması gerektiği belirtilmişti.
Ancak İsrail’in kararlara uymaması, BM’nin etkinliği konusunda yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.
Türkiye’nin Net Tavrı
Türkiye, başından bu yana Filistin halkının yanında yer alarak, UAD’nin danışma görüşüne yazılı ve sözlü beyanlarla destek verdi. Ankara yönetimi, İsrail’in işgaline son vermesi gerektiğini vurgularken, BM kararlarının uygulanması için uluslararası toplumun daha güçlü adımlar atması çağrısında bulunuyor.