MEVLÜT YÜKSEL/ÖZEL HABER
Türkiye’nin komşusu İran’da çok ilginç gelişmeler yaşanıyor.
İRAN’DA İLK KRİZ MESUD PEZEŞKİYAN'IN TÜRKÇE ŞİİR OKUMASI İLE BAŞLADI
İran’da ekonomik ve siyasi istikrarsızlık ile beraber, ardından gelen muhalif gösterilerin gerginliği sürüyor. Bu gerginliğe geçtiğimiz günlerde,Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın Türkçe okuduğu şiir sonrası, iki kez uyarılması ile başladı. Pezeşkiyan’ın,Tebriz Kültür Haftası’nın kapanış töreninde Türkçe şiir okuması krize neden oldu.Türklerin yoğunlukla yaşadığı İran’ın Tebriz kentindeki bir etkinlikte Türkçe şiir okuyan İran’ın Türk asıllı Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, yetkililer tarafından iki defa uyarıldı. Türkçe şiir okumaya devam ettiği sırada Pezeşkiyan’ın yanına gelen bir yetkilinin kendisini uyardığı görüldü. Bunun üzerine İran Cumhurbaşkanı, “Sorun yok, iki Türkçe şiir okumaktan sorun çıkmaz.” diyerek güldü. Bunun üzerine salonda bulunanlar Pezeşkiyan’ı alkışladı.
HAMANEY VE PEZEŞKİYAN ARASINDA ABD AÇIKLAMALARI ANLAŞMAZLIĞI YAŞANDI
İran’da bu krizin geçiştirilmesinden sonra ülkeyi yönetenlerin arasında yeni bir kriz daha yaşandığı ortaya çıktı. Ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaneyi, “Amerika ile asla müzakere etmeyeceğiz” şeklinde kesin bir açıklamada bulundu. Bu arada Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’da geçtiğimiz günlerde yaptığı bir konuşmada, “Biz aslında Amerika ile müzakere etmeyi düşünüyorduk, ancak dini lider müsaade etmeyince biz de müzakere etmeyeceğiz” ifadelerini kullandı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın önce müzakere ihtimalini dile getirip ardından geri adım atması büyük yankı uyandırdı. Ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ile Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın birbirleri ile uyuşmayan açıklamaları,İran rejimi içinde derin fikir ayrılıklarını gözler önüne serdi.
CUMHURBAŞKANI PEZEŞKİYAN’IN YÖNETİMİNDEN İSTİFALAR OLDU
Bu gelişmelerin hemen ardından, İran’ın eski Dışişleri Bakanı ve Pezeşkiyan yönetiminin Stratejik İşler Başkan Yardımcılığı görevini üstlenen Cevad Zarif, ya istifa etti ya da görevden alındı. Zarif, yaptığı açıklamada, görev süresi boyunca ailesine ve kendisine yönelik ağır hakaretler, iftiralar ve tehditlerle karşı karşıya kaldığını belirtti. Ülkenin çıkarlarını korumak adına tüm baskılara rağmen görevine devam ettiğini, ancak sonunda yargı erkinin başkanı tarafından istifaya zorlandığını ifade etti. Zarif’in istifası, Pezeşkiyan yönetiminin deki siyasi krizin derinleştiğini gözler önüne sererken, aynı gün hükümetin diğer önemli isimlerinden biri daha kabineden ayrıldı. Ekonomi Bakanı Abdülnasır Hemmati, İran Meclisi’nin kendisine güvenoyu vermemesi nedeniyle görevinden ayrılmak zorunda kaldı. Böylece, aynı gün içinde Pezeşkiyan hükümetinin iki üst düzey ismi görevinden ayrılmış oldu.
İRAN’DA DAHA ŞİDDETLİ SİYASİ DEPREMLER BEKLENİYOR
Bu gelişmelerin, İran’da Pezeşkiyan yönetiminin istikrarına dair ciddi soru işaretleri doğurduğu ifade edilirken,hükümetin iç ve dış politikadaki kararları üzerindeki baskının arttığı öne sürüldü.Yine özellikle ABD ile müzakere meselesi, Pezeşkiyan yönetiminin içinde büyük ayrılıklara neden olduğu,ve Pezeşkiyan’ın dini lider Hamaney’in çizdiği kırmızı çizgilerin dışına çıkamaması, hükümetinin zayıf bir konumda olduğunu ortaya koyduşunu gösterdiği belirtildi.Uluslararası gözlemciler,açığa çıkan bu uyuşmazlıkların,İran’da önümüzdeki günlerdeki siyasi çalkantıların, daha da şiddetleneceğinin işareti olarak görülebileceğini vurguluyor.