ABD'de Başkan Donald Trump'ın görev süresinin kalan iki yılındaki siyasi dengeleri belirleyecek Kongre ara seçimlerinde ilk sandıklar kapandı, sonuçlar gelmeye başladı. Temsilciler Meclisi'nin 435 üyesinin tamamı, Senato'nun 35 sandalyesi ve 36 eyaletin valisi için yapılan seçimlerde oy verme işlemleri tamamlanmaya başladı.
8 EYALETTE SANDIKLAR KAPANDI, SAYIM BAŞLADI
Oy verme işlemlerinin başlama ve bitiş süreleri eyaletlere göre farklılık gösterirken, Indiana, Kentucky, Florida, Georgia, New Hampshire, Güney Karolina, Vermont ve Virginia sandıkların kapandığı ve sayımın başladığı ilk eyaletler oldu.
Saat farkı nedeniyle en son sandığın yerel saatle 01.00'de (TSİ 09.00) Alaska'da kapanması bekleniyor.
KENTUCKY'DEN İLK SONUÇLAR: CUMHURİYETÇİ BARR YÜZDE 63,65'LE ÖNDE
İlk sonuçlar Kentucky'den geldi. Oyların henüz yüzde 4'ünün sayıldığı eyalette Cumhuriyetçilerin Senato adayı Andy Barr oyların yüzde 63,65'ini alırken, Demokrat aday Charles Booker yüzde 34,49'da kaldı. Kentucky Partisi'nin adayı Christopher Campbell'in oy oranı ise yüzde 1,86 oldu.
GUAM'DA VALİLİK CUMHURİYETÇİLERE, KONGRE KOLTUĞU DEMOKRATLARA
ABD'ye bağlı özerk statüdeki Guam Adası'ndan gelen resmi olmayan sonuçlar, adadaki iki siyasi makamın farklı partilere gideceğini gösterdi. Guam Daily Post'un aktardığı verilere göre Cumhuriyetçi valilik adayı Tony Ada ve yardımcısı E.J. Calvo, Demokrat rakipleri Therese Terlaje ve Sabina Perez karşısında 1.020 oy farkla öne geçti.
Guam Seçim Komisyonu verilerine göre Ada ve Calvo 15.945 oy alarak yüzde 51,45'e ulaşırken, Terlaje ve Perez 14.925 oyla yüzde 48,15'te kaldı.
Guam'ın ABD Temsilciler Meclisi'ndeki oy hakkı bulunmayan delegesini belirlemek için yapılan seçimde ise Demokrat aday Alicia Anne Garrido Limtiaco öne çıktı. Guam'ın eski başsavcısı Limtiaco 15.645 oyla yüzde 51'e ulaşırken, Cumhuriyetçi mevcut delege James Moylan 14.983 oyla yüzde 48,84'te kaldı. İki aday arasında 662 oy fark oluşurken, 79 fazla işaretlemeli ve 658 eksik işaretlemeli oy geçersiz sayıldı.
KONGREDEKİ MEVCUT GÜÇ DENGESİ
Halihazırda Senato'da Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların 45 sandalyesi bulunuyor. İki sandalyeye sahip bağımsızlar birçok konuda Demokratlarla hareket ediyor. 100 sandalyeli Senato'da çoğunluk için 51 üye gerekiyor.
Temsilciler Meclisi'nde ise Cumhuriyetçilerin 218, Demokratların 214, bağımsızların 1 sandalyesi bulunurken 2 sandalye boş durumda. 435 sandalyeli Meclis'te salt çoğunluk için 218 sandalye gerektiğinden Demokratların çoğunluğu elde etmesi için en az 4 sandalye daha kazanması gerekiyor.
TRUMP: "BU YILIN SONUNA KADAR İSRAİL'E ÖDEME YAPMAYACAĞIZ"
Seçmenler sandık başındayken Trump, Fox News'in "Fox and Friends" programında İsrail'e sağlanan askeri yardımlara ilişkin açıklamalarda bulundu.
"Bibi Netanyahu ile yılda 4 milyar dolar verdiğimiz bir anlaşmamız vardı. Aylar önce bunu durdurmak üzere anlaştık. Bu yılın sonuna kadar İsrail'e ödeme yapmayacağımız konusunda zaten mutabık kaldık" diyen Trump, İsrail'in ABD'nin mali desteğine artık ihtiyaç duymadığını belirtti.
Trump, yıllık askeri yardım ödemelerinin 2026 yılı sonunda durdurulacağını açıklarken, bunun bütün desteklerin kesileceği anlamına gelmediğini vurguladı:
"Eğer gerçekten ihtiyaçları olsaydı, devam etmesini söylerdim. İhtiyaç duyarlarsa İsrail'e yardım edeceğiz."
Trump ayrıca İsrail'in ABD'den silah satın almaya devam edebileceğini belirterek "İstedikleri silahları satın alma seçeneğine sahip olacaklar" ifadelerini kullandı.
MAİNE'DE REKOR KATILIM BEKLENTİSİ
Maine Eyalet Sekreteri Shenna Bellows, seçimlere katılım oranında rekor kırma yolunda ilerlediklerini belirtti. Portland, South Portland, Westbrook ve Biddeford'daki sandık merkezlerinde incelemelerde bulunan Bellows, şunları söyledi:
"Yüksek seçmen katılımıyla yine sorunsuz, güvenli ve emniyetli bir seçim süreci yaşıyoruz. Seçim görevlileri ve sandık sorumluları mükemmel bir iş çıkarıyor. Şu ana kadar herhangi bir sorunla karşılaşmadık."
Bellows, Maine'de oy kullanma hakkına sahip kişiler arasında katılım oranının yüzde 65 ila 70 arasında gerçekleşebileceğini vurgulayarak "Yeni bir rekor kırma yolunda ilerlediğimizi düşünüyorum" dedi.
60 MİLYON SEÇMEN ERKEN OY KULLANDI
Ülke genelinde sandığa gidilerek ya da posta yoluyla kullanılan erken oyların sayısı 60 milyona yaklaştı. Bu sayının 2022 ara seçimlerindeki 58 milyon düzeyinin üzerine çıkması, bu yılki seçimlere katılımın görece yüksek olabileceği şeklinde değerlendirildi.
NASA'NIN 3 ASTRONOTU UZAYDAN OY KULLANDI
NASA'nın 3 astronotu, Kongre ara seçimleri için oylarını Uluslararası Uzay İstasyonu'nda kullandı. Astronot Anil Menon, uyku bölmesini oy kullanma kabini olarak değerlendirerek bilgisayar üzerinden elektronik oy pusulasını doldurdu ve Texas'ın Harris bölgesine gönderdi.
Menon'un mürettebat arkadaşları Jessica Watkins ve Luke Delaney de oylarını kullandı. Harris bölgesi, NASA'nın Johnson Uzay Merkezi ve Görev Kontrol Merkezi'ne ev sahipliği yapıyor. ABD'li astronotlar 1997 yılından beri uzay istasyonundan oy kullanıyor.
RAKAMLARLA 2026 ABD ARA SEÇİMLERİ
- 435: Temsilciler Meclisi'nde seçime giren sandalye sayısı
- 100: Senato'nun toplam üye sayısı
- 35: Bu seçimde yarışa açılan Senato sandalyesi
- 36: Valilik seçimi yapılan eyalet sayısı
- 50: ABD'nin toplam eyalet sayısı
- 2 yıl: Temsilciler Meclisi üyelerinin görev süresi
- 6 yıl: Senatörlerin görev süresi
- 4 yıl: ABD başkanının görev süresi
KONGRE'NİN İKİ KANADI ARASINDAKİ FARK
ABD'nin yasama organı Kongre, Senato ve Temsilciler Meclisi olmak üzere iki kanattan oluşuyor. Temsilciler Meclisi, eyaletlerin nüfuslarına göre belirlenen 435 üyeden meydana geliyor ve üyelerin tamamı iki yılda bir seçiliyor.
Senato ise 100 üyeden oluşuyor; 50 eyaletin her biri nüfusuna bakılmaksızın iki senatörle temsil ediliyor. Görev süresi altı yıl olan senatörlerin tamamı aynı seçimde yenilenmiyor, her iki yılda bir yaklaşık üçte biri seçime giriyor. 2026'da 33 olağan senatörlük yarışına Florida ve Ohio'daki iki özel seçim eklenerek toplam 35 sandalye için oy kullanılıyor.
ABD'DE VALİLER HALK TARAFINDAN SEÇİLİYOR
Türkiye'de valiler merkezi yönetim tarafından atanırken ABD'de eyalet valileri doğrudan seçmenlerin oylarıyla göreve geliyor. Valiler; eyalet bütçesi, eğitim, kamu güvenliği ve eyalet yasalarının uygulanması gibi konularda önemli yetkilere sahip. Seçmenler ayrıca eyalete göre eyalet meclisi üyeleri, başsavcılar, bazı yargı mensupları ve yerel yöneticiler için de oy kullanabiliyor.
TRUMP İÇİN NEDEN KRİTİK?
Ara seçimlerde ABD Başkanı yeniden seçilmiyor ancak başkanın Kongre'deki siyasi desteği değişebiliyor. Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi her iki kanatta çoğunluğu korursa yönetimin yasama gündemini ilerletmesi daha kolay olabilir.
Demokratların Temsilciler Meclisi'ni kazanması halinde Kongre komisyonlarının denetim faaliyetleri, bütçe müzakereleri ve yönetimin politikalarına yönelik soruşturmalar daha fazla önem kazanabilir. Demokratların Senato'da da çoğunluğu elde etmesi, özellikle üst düzey federal atamalar ve yargıç adaylarının onaylanması bakımından Trump yönetiminin hareket alanını daraltabilir.
TÜRKİYE AÇISINDAN NEDEN ÖNEMLİ?
ABD Kongresi'ndeki siyasi dengeler yalnızca iç politikayı değil, dış politika kararlarını da etkileyebiliyor. Türkiye-ABD ilişkilerinde savunma sanayii, yaptırımlar, ticaret, NATO, Orta Doğu ve bölgesel güvenlik gibi başlıklarda Kongre'nin önemli yetkileri bulunuyor.
Özellikle savunma bütçeleri, silah satışlarına yönelik yasal süreçler ve yaptırım düzenlemeleri Kongre'deki siyasi dengelerden etkilenebiliyor. Bu nedenle 2026 ara seçimleri, Washington'daki güç mücadelesinin ötesinde Türkiye dahil ABD ile yakın ilişkileri bulunan ülkeler tarafından da dikkatle takip ediliyor.