Emeklilikle ilgili 2 yeni model

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı tamamlayıcı emeklilik modeliyle, kıdem tazminatı konusunda yeni bir dönem başlayacak.

Sosyal taraflarla tartışmaya açılan modellerde, 60 yaşa kadar fonda birikim yapılması öngörülüyor. İlk konut, evlenme, ağır hastalık gibi durumlarda ise bu yaştan önce sınırlı olarak çekim yapılması mümkün olacak.

Mevcut sistemde, her yıl için, çalışanların brüt bir aylık ücreti kadar, kıdem tazminatı hakkı oluşuyor.

Ekonomi yönetiminin çalışmalarını sürdürdüğü modellerde sistemin herkesi kapsaması veya tercihe bağlı olması seçenekleri üzerinde duruluyor.

YÜZDE 25’İ PEŞİN ÖDENECEK 

Kıdem tazminatı hesaplarında biriken tutarı çalışanlar, 60 yaşında alabilecek. 

60 yaşında hesapta biriken paranın yüzde 25’i peşin olarak alınabilecek, kalan tutar ise emeklilik gelirini artırmak için çalışanlara ek gelir olarak verilecek. 

İlk konut, evlenme, ağır hastalık, işten çıkış durumları ise istisnai olarak değerlendirilecek ve öncesinde ödeme yapılabilecek. Ama tutar burada sınırlı olacak. 

Örneğin ilk konut alımında biriken tutarın yüzde 10’unu çalışan çekebilecek.

TARAFLAR DİNLENİLDİ 

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak da, dün sosyal taraflarla bir araya geldi. 

Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk’un da yer aldığı toplantıya, Türk-İş Başkanı Ergün Atalay, TİSK Başkanı Özgür Burak Akkol, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ve Hak-İş Başkanı Mahmut Arslan katıldı. Toplantıda kıdem tazminatı ve istihdam kalkanı paketi görüşüldü.

BİRİNCİ MODEL ZORUNLU 

Ekonomi yönetiminin üzerinde durduğu modellerden ilki yasalaşırsa bütün çalışanlar bu modele göre kapsam içine alınacak. 

Bu durumda zorunlu olacak birinci modelde, işveren her ay çalışanın brüt ücretinin yüzde 3’ünü ‘tamamlayıcı emeklilik hesabına’ aktaracak. Bu da yıllık bazda 11 günlük bir kıdem tazminatı hakkına denk düşüyor.

ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ İŞVERENDE

Kalan 19 günlük tutara denk gelen brüt maaşın yüzde 5.33’ü kadar tutar ise şimdi olduğu gibi aynı sistemle devam edecek ve ayrılık durumunda ödeme yükümlülüğü işverende olacak.

İKİNCİ MODEL SEÇENEKLİ 

İkinci model yasalaşırsa taraflara seçme şansı sunulacak. 

Ya şu andaki mevcut sistemin devamı tercih edilecek ya da yeni modele geçilecek. 

Bu yeni modelde işveren payının yanı sıra, devlet payı da söz konusu olacak. İşçiler de prim ödeyecek. 

Asgari ücrete kadar ücretler için, işçinin primi ücretin yüzde 0.5’i kadar olacak. 

Örneğin iki asgari ücrete kadar olan bir ücret söz konusu ise, katkı payı yüzde 1.5’a kadar çıkacak. 

Asgari ücretin iki katından fazla olan ücretlerde ise, kesinti yüzde 2.5’a kadar çıkacak. 

Devlet de bir puan katkıda bulunacak. Rakamlar konusunda sosyal taraflarla görüşmeler halen devam ediyor. (Hacer Boyacıoğlu-Hürriyet)

Sabah'ta yer alan habere göre: Yeni sistemle çifte maaşın önü açılacak. İşçiden sembolik bir prim kesintisi alınacak olan TES’e en büyük katkıyı devlet yapacak. Sisteme işverenin de makul oranda katkısı sağlanacak

Yeni modelin dört saç ayağını "Fon gelirlerinin işletilmesi, işverenin devlet desteği ile emeklilik finansmanına dâhil edilmesi, tamamlayıcı emeklilik, çalışanların haklarının korunması" oluşturuyor. Kamu emeklilik sistemi dışındaki sistemlere katılım teşvik edilecek. BES katılımcı sayısı, sistemde kalış süresi ve fon tutarını artıracak şekilde geliştirilecek. İstihdam kalkanıyla işsizliğin önüne geçilecek tedbirler alınırken Başkan Erdoğan'ın duyurduğu tamamlayıcı emeklilik ile birlikte de çifte maaşın önü açılacak.

DÜNYADA NASIL UYGULANIYOR?

 İNGİLTERE: Zorunlu sosyal güvenlik dışında işverenler kanalıyla işleyen mesleki emeklilik ve bireysel emeklilik bulunuyor.
 MACARİSTAN: Zorunluluk esasıyla ve tümüyle çalışanların katkılarıyla finanse edilen bireysel emeklilik hesaplarına dayalı emeklilik fonları bulunuyor.
 ARJANTİN: Devletin sosyal güvenlik sistemi dışında emeklilik fonu yöneticileri tarafından işletilen bireysel emeklilik sistemi bulunuyor.
 AVUSTURYA: 1 Ocak 2013'ten itibaren çocuğu 3 yaşını geçmemiş kişiler sisteme girince devlet teşviki alıyor.
 FİNLANDİYA: Kazanç ve prime odaklı yeni bir tamamlayıcı emeklilik sistemi devreye sokuldu.
 ŞİLİ: 2008'de özellikle düşük gelir gruplarındaki çalışanların emeklilikte yeterli emekli aylığı alabilmesi için tamamlayıcı emeklilik uygulaması hayata geçirildi.
 DANİMARKA: Zorunlu sosyal güvenlik sisteminin yanında bir de zorunlu tamamlayıcı emeklilik uyguluyor.
 İTALYA: Mesleki tamamlayıcı emeklilik sigortası uygulanıyor.