Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında 2019 yılında imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nı Bingazi’de düzenlenen toplantıda oy birliğiyle kabul etti.
Alınan kararla, söz konusu mutabakatın onaylanmasını reddeden 2020 tarihli önceki karar da iptal edildi.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı gelişmeyi memnuniyetle karşıladığını bildirerek, mutabakatın uluslararası hukuk ve hakkaniyet ilkeleri temelinde iki ülkenin karşılıklı hak ve menfaatlerini gözettiğini ve iş birliğini derinleştireceğini açıkladı.
Ancak karara Yunanistan ve Avrupa Birliği’nden (AB) tepki geldi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Yunanistan Dışişleri Bakanlığı rahatsızlıklarını ifade eden resmi açıklamalar yaptı.
YUNAN-AMERİKAN LOBİSİNDEN MARCO RUBİO'YA 4 TALEPLİ MEKTUP
Gelişmelerin ardından Yunan-Amerikan savunuculuk kuruluşu HALC (Hellenic American Leadership Council), ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya mektup gönderdi. Yunan basınından Kathimerini’nin aktardığı habere göre kuruluş, ABD’nin anlaşmanın hukuki geçerliliği konusunda sessiz kalmasının Ankara ve Trablus tarafından örtülü bir kabul olarak yorumlanabileceğini savunarak Washington’ın tutumunu netleştirmesini istedi.
HALC tarafından ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya iletilen dört temel talep şöyle:
- Türkiye-Libya mutabakatının üçüncü ülkeler açısından hukuki sonuç doğuramayacağının ilan edilmesi,
- Yunanistan’ın deniz yetki alanlarına ilişkin haklarının teyit edilmesi,
- Amerikan enerji şirketlerinin bölgedeki faaliyetlerine yönelik müdahalelere karşı çıkılması,
- Avrupa Birliği ile ortak bir tutum belirlenmesi.
"ATİNA, ABD ENERJİ YATIRIMLARINI BASKI ARACINA DÖNÜŞTÜRMEK İSTİYOR"
Girişimi değerlendiren Diplomatik İlişkiler ve Politik Araştırmalar Merkezi (DİPAM) Başkanı Dr. Tolga Sakman, temel motivasyonun Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki tezlerinin uluslararası kabulünü kısıtlamak olduğunu kaydetti.
Sakman, Atina'nın ABD'nin ağırlığından yararlanmaya çalıştığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"HALC’nin amacı, ABD’nin bu hukuki tartışmada Yunanistan’ın tezlerine daha açık destek vermesini sağlayarak Ankara’nın hareket alanını daraltmak. Ayrıca Atina, Fransa üzerinde yapmaya çalıştığı gibi ABD enerji yatırımlarını siyasi ve diplomatik baskı aracına dönüştürmek istiyor. Tüm bunları yaparken de Avrupa Birliği’nin kurumsal kapasitesini ABD politikalarını şekillendirmede kullanmaya çalışıyor."