Deprem bölgesinde arama kurtarma çalışmaları devam ederken, bir yandan da herkes kendi uzmanlık alanında deprem sonrası sürece katkı koymak için harekete geçti. Türkiye’deki ekonomistler depremin maliyetini hesaplamaya başlamışken, yaşanan kayıp ve ortaya çıkan tablonun derinliği nedeniyle tüm dünyanın gündeminde olan deprem sonrasına ilişkin bir hesaplama da Goldman Sachs ekonomistlerinden geldi.
Goldman Sachs ekonomistleri depremin ardından bir analiz notu paylaştı. Türkiye’deki altyapı ve genel ekonomi üzerindeki hasarının belirlenmesi için erken olduğuna dikkat çeken ekonomistler, önceki depremlerden elde edilen bulgular ile bu depremin yaratabileceği ekonomik kaybı ele aldı. Büyüme rakamlarına da değinen ekonomistler, yaklaşan seçime ve Türkiye’nin kredi notuna dikkat çekti.
“DEPREMİN GSYH’YE MALİYETİNİN YÜZDE 1’İN OLDUKÇA ALTINDA KALABİLECEĞİNİ HESAPLIYORUZ”
Goldman Sachs ekonomistleri Clemens Grafe ve Başak Edizgil depremin maddi hasarlarına yönelik HAZIRLADIKLARI BİR ANALİZ NOTUNU PAYLAŞTI. Kahramanmaraş depremini 1999 Marmara depremi ile kıyaslayan ekonomistler, depremin merkez üssü olan Gölcük’ün sanayi bölgelerinin tam ortasında kalması nedeniyle etkisel olarak daha fazla olacağını savundu. Bu nedenle Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) tahminlerini deprem sonrası 1’in altında tutan ekonomistler, şu ifadeleri kullandı:
“1999 Marmara depremi GSYH’daki payı, şimdiki depremin üç katından daha büyük bir bölgeyi etkiledi. Bir akademik çalışma, o depremin maliyetinin GSYH’nin yüzde 1,2’sine tekabül ettiğini ortaya koydu. Bu sonuçlar ve bölgenin büyümedeki payı dikkate alındığında geçen haftaki depremin GSYH’ye maliyetinin yüzde 1’in oldukça altında kalabileceğini hesaplıyoruz.”
“TÜRKİYE’NİN DIŞ KAYNAKLARA ERİŞİMİ SINIRLI”
Büyüme üzerinde depremin yaratacağı etkiler için de konuşan ekonomistler, kritik seçim olduğuna dikkat çekti. Türkiye’nin dış kaynaklara erişimi piyasa finansmanı B kredi notlu bir ülke olarak sınırlı olduğunu bildiren ekonomistler, piyasa dışı finansmanın yakında geleceğini gösteren haberlerin büyümede etkili olacağını savundu. Ekonomistlerin değerlendirmelerinin tamamında ise şu ifadeler yer aldı:
“Geçmişte benzer şoklara verilen tepkilere dayanarak, Türkiye’nin kurumsal kapasitesinin yanıt vermek için yetersiz kalacağını düşünmek için bir sebep göremiyoruz. Riskler varsa, bunlar daha çok finansman tarafıyla ilgili. Türkiye’nin dış kaynaklara erişimi piyasa finansmanı B kredi notlu bir ülke olarak sınırlı ve bu yıl yapılması planlanan çok kritik bir seçim var. Bu nedenle hem kamu fonlaması hem de özel sektör yardımı depremin etkisini azaltmak için çok önemli olacak. Haber akışının önemli piyasa dışı finansmanın yakında geleceğini göstermesi de cesaret verici.”