Son seçim araştırmalarına göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’e karşı açık ara seçimi kazanıyor.
CHP’de kurultay sonrası Özel’in adaylık hazırlığı gündemi yoğunlaşırken, araştırma şirketlerinden karşılaştırmalı anketler gelmeye devam ediyor. Özdemir Araştırma’nın son Kasım araştırmasına göre Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Özgür Özel’in aday olduğu bir seçimde 58,7’ye 41,3 gibi açık ara bir sonuçla seçimleri Erdoğan’ın kazandığı görülüyor.
Super Haber olarak çarpıcı araştırmanın peşine düştük ve seçmenin nabzını yansıtan diğer ayrıntılarını Özdemir Araştırma Genel Müdürü Ümit Özdemir ile konuştuk.
SPONTAN ADAY SORUSUNDA ÖZGÜR ÖZEL %2,6'DA KALDI...
Super Haber: Araştırma şirketinizin son çalışmasında Cumhurbaşkanlığı seçimini açık ara farkla Tayip Erdoğan'ın kazandığını görüyoruz. Bütün şirketler başa baş veya küçük farkla verirken siz bu sonuçların çıkmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Ölçüm yönteminde bir farklılık var mı?
Özdemir Araştırma Genel Müdürü Ümit Özdemir: Genel bir “Recep Tayyip Erdoğan her durumda açık ara kazanır” iddiasında kesinlikle bulunmuyoruz. Aksine çok net bir ayrım ortaya koyuyoruz: Spontane tercih sorulduğunda (hiç isim telaffuz etmeden) “Sizce Cumhurbaşkanı kim olmalı?” diye sorduğumuzda sonuçlar şu şekilde:
* Recep Tayyip Erdoğan: %33,4
* Ekrem İmamoğlu: %23,8
* Mansur Yavaş: %22,6
* Özgür Özel: %2,6
İKİNCİ TUR SİMÜLASONUNDA UÇURUM BÜYÜYOR
Bu tablo bize şunu gösteriyor: Muhalefet bloğu tek bir isimde birleşebilirse potansiyel olarak Erdoğan’ın önünde olabilir. Ancak şu anki durumda muhalefet dağılmış görünüyor ve Özgür Özel açık ara en zayıf halka konumunda. İkinci tur simülasyonlarında da aynı mantıkla ilerliyoruz.
Özgür Özel’in aday olduğu bir ikinci tur senaryosunda sonuçlar şu şekilde gerçekleşmiştir:
* Recep Tayyip Erdoğan: %44,1
* Özgür Özel: %31,1
* Oy kullanmam / kararsız: %24,8
Kararsızlar gerçekçi katılım ve eğilim modelleriyle dağıtıldığında aradaki fark yaklaşık 17 puan civarına ulaşıyor. Diğer anket şirketlerinin çoğunlukla başa baş veya küçük fark göstermesinin temel nedeni, kararsızları genellikle orantılı dağıtması ve “muhalefet mutlaka birleşir ve yüksek katılımla sandığa gider” varsayımıyla model kurmasıdır. Biz ise CATI (Computer Assisted Telephone Interviewing) sistemi ile 7 coğrafi bölgeye kent-kır ayrımına dikkat ederek bütün seçmen gruplarına ulaşarak çalışıyoruz; bu sayede kararsızları ve düşük katılımlıları bugünkü gerçek eğilimlerine göre dağıtıyoruz. Ortaya çıkan 17 puanlık fark da bu metodolojik farklılığın bir sonucudur. Seçim dinamikleri her zaman değişkendir; biz sadece bugünün en gerçekçi fotoğrafını sunuyoruz.
"EKONOMİ BÜYÜK SORUN AMA SEÇMEN YİNE ÇÖZÜMÜ AK PARTİ'DE GÖRÜYOR"
Super Haber: Ekonominin bugünü değil de seçime giderken ki tabloda oluşacak matematiği seçim sonuçlarını ne derece etkiler? Özdemir Araştırma Genel Müdürü Ümit Özdemir: konomi, şu anda Türkiye’nin tartışmasız en önemli sorunu ve seçmen için oy tercihinde belirleyici faktörlerden biri. Kasım ayı ölçümümüzde ‘Türkiye’nin en önemli sorunu nedir?’ sorusuna seçmenlerin %56,8’i ekonomi yanıtını veriyor. Bu oran, son bir yıldır hep %50’nin üzerinde seyrediyor. Ancak aynı seçmene ‘Bu ekonomik sorunları hangi parti daha iyi çözer?’ diye sorduğumuzda sonuç çok çarpıcı:
* AK Parti diyenlerin oranı %21,3
* Hiçbiri çözemez diyenlerin oranı ise %41
Yani her 5 seçmenden sadece 1’i AK Parti’nin ekonomiyi çözeceğine inanırken, her 2 seçmenden 1’inden fazlası kimsenin çözemeyeceğine inanıyor. Bu tablo aslında ekonominin seçmen nezdinde hâlâ çok büyük bir yük olduğunu gösteriyor. Peki bu durum seçim sonucunu nasıl etkiler? Bizim tüm ölçümlerimizde ekonomi eğrisi son 4-5 aydır stabil bir seyir izliyor; yani daha kötüye gitmiyor ama belirgin bir iyileşme de henüz hissedilmiyor. Seçmen ekonomik krizin sadece Türkiye’ye özgü olmadığını, küresel bir resesyonun da etkisi olduğunda farkında. Aynı zamanda krizin çözümünde diğer partilere kıyasla AK Parti’ye hâlâ görece daha fazla güven var.
Sonuç olarak: Eğer ekonomi mevcut stabil seyrini korur ve seçime kadar dramatik bir kötüleşme yaşanmazsa, bugünkü tablo seçim sonuçlarını kökten değiştirecek güçte değil. Çünkü seçmen ‘kriz var ama bu sadece bizim sorunumuz değil’ ve ‘çözüm için yine en çok AK Parti’ye güveniyorum’ algısında. Ancak enflasyon ve hayat pahalılığında belirgin bir iyileşme olmazsa, özellikle genç ve kentli seçmende sandığa gitmeme eğilimi artabilir; bu da dolaylı bir etki yaratabilir. Kısacası ekonomi hâlâ en büyük risk unsuru, ama mevcut stabil seyir devam ettiği sürece tek başına sonucu tersine çevirecek bir tsunami etkisi yaratması şu anki verilerle mümkün görünmüyor.”
"İSTİKRAR ARAYIŞI İCRAATIN ÖNÜNE GEÇTİ"
Super Haber: Vatandaş icraata mı yoksa istikrar ve güvene mi ihtiyaç duyuyor?
Özdemir Araştırma Genel Müdürü Ümit Özdemir: Bu soru, Türk seçmeninin son yıllardaki evrimini özetliyor: Eskiden somut icraatlar (yol, köprü, refah projeleri) ön plandayken, bugün krizlerin gölgesinde istikrar ve güven daha ağır basıyor. Özdemir Araştırma olarak, son ölçümlerimizde gördüğümüz tablo net: Vatandaş hem icraatı hem de istikrarı istiyor; ama öncelik artık "istikrar ve güven" tarafına kaymış durumda. Neden mi? Çünkü seçmen, 2015'ten bu yana yaşanan darbe girişimi, ekonomik dalgalanmalar, pandemi, deprem ve küresel savaşlar gibi krizler sonrasında şunu öğrendi: İcraat için önce ülkeyi ayakta tutacak, kaosu yönetecek bir el lazım. Günümüzde icraat ile istikrar iç içe geçmiş; seçmen "İcraat istiyorsak, önce istikrarlı bir yönetim şart" diyor. Bu dinamik, özellikle muhalefet cephesinde liderlik ve birleşme sorunu devam ettiği için belirginleşiyor – seçmen AK Parti karşısında sığınabileceği daha güçlü bir alternatif göremediği için güven ve istikrara yönelmiş durumda.
ÜÇÜNCÜ BLOK KURULURSA DESTEK SINIRLI...
Super Haber: Önümüzdeki seçimde iki blog mu olacak üçüncü blog ortaya çıkarsa vatandaşın desteği olacak gibi mi görünüyor?
Özdemir Araştırma Genel Müdürü Ümit Özdemir: Önümüzdeki seçimlere dair blok dinamikleri, Türk siyasetinin en hareketli tartışmalarından biri. Özdemir Araştırma olarak, son ölçümlerimizde bu konuyu hem spontane eğilimler hem de senaryo bazlı sorularla inceledik.
Temel görüşümüz şu: İki bloklu (Cumhur İttifakı ve ana muhalefet) bir yapı hâlen baskın görünse de, milliyetçi ve demokrat tandansalı partilerin (örneğin Zafer Partisi, Anahtar Partisi, İYİ Parti, DEVA, Gelecek, Saadet ve Yeniden Refah gibi) oluşturabileceği üçüncü bir ittifak gündeme gelebilir. Bu, siyasi kulislerde de sıkça dillendirilen bir senaryo – örneğin Zafer ve Anahtar Partisi'nin İYİ Parti ile "milliyetçi blok" kurma ihtimali, Yeniden Refah'ın DEVA, Saadet ve Gelecekle muhafazakâr-demokrat bir çatı altında toplanması gibi.
Peki, vatandaşın desteği var mı? Kasım ayı ölçümümüzde doğrudan şunu sorduk:
"AK Parti ve CHP'nin oluşturduğu seçim ittifaklarına karşı, milliyetçi ve demokrat partiler bir araya gelerek üçüncü bir ittifak oluştursa destekler misiniz?"
Yanıtlar şöyle dağıldı:
* Evet, desteklerim: %35,7
* Hayır, desteklemem: %49,6
* Kararsızım: %14,7
Bu tablo, vatandaşın üçüncü bloğa temkinli yaklaştığını gösteriyor – destek %35'lerde kalırken, muhalefet çoğunluğu (%49,6) mevcut iki bloklu yapıyı tercih ediyor gibi.
Super Haber: Sizce muhalefetin ortak adayı 1 tane mi olacak yoksa başka adaylar da çıkar mı? Tek aday olursa eğilim kimden yana görünüyor?
Özdemir Araştırma Genel Müdürü Ümit Özdemir: Mevcut veriler ve siyasi konjonktür, ana muhalefet bloğunun büyük ölçüde tek aday stratejisini sürdüreceğini göstermektedir. Ancak gösterilecek adayın herhangi bir nedenle (özellikle hukuki engel) seçime katılamaması durumunda, ittifak bileşenlerinin alternatif isimler üzerinde hazır beklediği görülmektedir.
Kaynak: SuperHaber