ABD merkezli çip üreticisi Nvidia'nın kurucu ortağı ve Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang, hakkında gündeme gelen casusluk ve evlilik dışı ilişki iddialarının ardından görevinden ayrıldı. Şirketten 12 Kasım Perşembe günü yapılan açıklamada, 63 yaşındaki Huang'ın CEO'luk görevinin yanı sıra yönetim kurulu üyeliğinden de istifa ettiği bildirildi.
Nvidia'nın mali işler direktörü (CFO) Colette Kress'in, kalıcı bir halef belirlenene kadar geçici CEO olarak görev yapacağı açıklandı. Şirket ayrıca eski Synopsys CEO'su ve yönetim kurulu üyesi Harvey Jones'u tarihindeki ilk yönetim kurulu başkanı olarak atadı.
1993 yılında Nvidia'nın kuruluşunda yer alan Huang, yaklaşık yüzde 3,61'lik hissesiyle şirketin dördüncü büyük yatırımcısı konumundaydı. Ayrılık haberi, teknoloji piyasalarında sert satışları beraberinde getirdi. Nvidia hisseleri ABD piyasalarının açılışı öncesindeki işlemlerde yüzde 10'dan fazla değer kaybederken, düşüş diğer teknoloji ve yapay zeka şirketlerine de yansıdı.
ÇİN İSTİHBARATI VE YASAK AŞK İDDİALARI GÜNDEMİ SARSTI
Huang üzerindeki baskı, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan şüphelenilen bir iş kadınıyla ilişki yaşadığına ilişkin haberlerin yayımlanmasının ardından artmaya başladı.
ABD basınında yer alan haberlere göre Huang, Singapur merkezli bulut bilişim şirketi Megaspeed'in eski yöneticilerinden Alice Huang ile yakın ilişki içerisindeydi. ABD istihbarat birimlerinin Alice Huang'ın Pekin yönetimi adına bilgi topladığına ilişkin değerlendirmelerde bulunduğu öne sürüldü. Ancak casusluk iddiaları herhangi bir yargı kararıyla kesinleşmiş değil. Çin yönetimi de suçlamaları reddetti.
Jensen Huang ile herhangi bir akrabalığı bulunmayan Alice Huang'ın, Nvidia CEO'suyla Tayvan, Singapur ve Kaliforniya'da birlikte görüntülendiği belirtildi.
İddiaların ulusal güvenlik boyutuna taşınmasında, Alice Huang'ın geçmişte görev yaptığı Megaspeed şirketinin faaliyetleri de etkili oldu. Nvidia'nın resmi bulut bilişim ortaklarından biri olan şirket, gelişmiş yapay zeka çiplerine erişim sağlayan kuruluşlar arasında bulunuyor.
ABD makamları, Megaspeed'in Washington yönetiminin Çin'e yönelik ihracat kısıtlamalarına tabi tuttuğu gelişmiş Nvidia çiplerinin Çinli şirketlere ulaştırılmasında rol oynamış olabileceği şüphesi üzerinde duruyor.
Megaspeed ise yasa dışı çip sevkiyatı gerçekleştirdiği iddialarını reddederek ABD makamlarının incelemeleriyle işbirliği yapacağını açıkladı.
NVIDIA'DA İKİNCİ İLİŞKİ İDDİASI: KİMBERLY POWELL
Krizin boyutu, 11 Kasım Çarşamba günü New York Times gazetesinde yayımlanan haberle daha da büyüdü.
Gazete, Huang'ın doğrudan kendisine bağlı çalışan Nvidia'nın sağlık alanından sorumlu başkan yardımcısı Kimberly Powell ile de evlilik dışı ilişki yaşadığını ileri sürdü. Haberdeki bilgilerin şirkette görev yapan beş kişiye dayandırıldığı belirtildi.
Bu gelişmenin ardından Nvidia yönetim kurulunun çarşamba günü Huang'ın görevden alınmasını değerlendirmek üzere toplandığı bildirildi.
Şirket yönetimi, daha önce gündeme gelen iddialar üzerine Huang'ın yabancı bir istihbarat operasyonunun hedefi olup olmadığını araştırmak amacıyla bağımsız bir soruşturma başlatmıştı. Dışarıdan hukuk danışmanlarının da katıldığı soruşturmanın, şirketin ticari sırlarının veya ABD'nin ulusal güvenliğinin tehlikeye girip girmediğini incelemesi öngörülüyordu.
Nvidia yönetim kurulu, 8 Kasım'daki açıklamasında şirket sırlarının veya ulusal güvenliğin tehlikeye girdiğine inanmak için bir neden bulunmadığını belirtmiş ve Huang'a güvenini ifade etmişti. Ancak sonraki günlerde ortaya çıkan yeni iddialar, şirketin yönetim krizini derinleştirdi.
TRUMP, JENSEN HUANG'A DESTEK VERMİŞTİ
Yaşanan tartışmalar, Nvidia'nın ABD yönetimiyle ilişkilerini de gündeme taşıdı.
ABD Başkanı Donald Trump, 8 Kasım Pazar günü yaptığı açıklamada Huang'ın ülke için son derece başarılı işler gerçekleştirdiğini söyleyerek teknoloji yöneticisine destek vermişti. Trump, Huang'ın kendisine, ilişki yaşadığı Çinli kadının casus olduğuna ilişkin iddialardan haberdar olmadığını söylediğini de aktarmıştı.
Huang'ın ayrılığı, ABD'nin Çin'e yönelik gelişmiş yarı iletken ihracat politikası açısından da önem taşıyor. Nvidia'nın eski CEO'su, Washington yönetiminin Çin'e uyguladığı çip ihracat kısıtlamalarının gevşetilmesini savunan önde gelen teknoloji yöneticilerinden biriydi. Huang, Çin pazarına erişimin sürdürülmesinin Nvidia'nın küresel rekabet gücü açısından önem taşıdığını savunuyordu.
TRUMP'TAN NVIDIA'NIN YENİ CEO'SU İÇİN TIM COOK ÖNERİSİ
Jensen Huang'ın istifasının ardından Donald Trump, Nvidia'nın başına geçmesini istediği ismi de açıkladı. Trump, şirketin yeni CEO'sunun Apple'ın eski CEO'su Tim Cook olması gerektiğini belirtti.
Huang'ın görev süresi boyunca başarılı bir yöneticilik sergilediğini ifade eden Trump, "Harika bir iş çıkaran Nvidia CEO'su Jensen Huang istifa ettiğine göre, onun yerini alabilecek tek bir kişi var: Apple'dan Tim Cook" dedi.
Trump, paylaşımını "Bir efsanenin yerini başka bir efsane alıyor!" sözleriyle tamamladı.
TIM COOK, APPLE CEO'LUK GÖREVİNİ EYLÜLDE BIRAKMIŞTI
Trump'ın Nvidia'nın başında görmek istediği Tim Cook, yaklaşık 15 yıl sürdürdüğü Apple CEO'luğu görevinden Eylül 2026'da ayrılmıştı.
2011 yılında Steve Jobs'un ardından Apple'ın CEO'luğunu üstlenen Cook, şirketin küresel ölçekte büyüdüğü ve piyasa değerini trilyonlarca dolara taşıdığı döneme liderlik etti.
Cook, CEO'luk görevini 1 Eylül'de John Ternus'a devrederken Apple Yönetim Kurulu İcra Başkanı olarak görev yapmaya devam ediyor.
Trump'ın açıklamasına karşın Nvidia, Cook'un CEO'luk için aday olup olmadığına ilişkin herhangi bir duyuru yapmadı.
NVIDIA'NIN YAKLAŞIK 4 TRİLYON DOLARLIK DEĞERİ RİSK ALTINDA
Huang'ın istifası, yaklaşık 4 trilyon dolarlık piyasa değerine sahip Nvidia açısından kritik bir döneme denk geldi.
Uzun yıllar boyunca özellikle bilgisayar oyuncularına yönelik ekran kartlarıyla tanınan şirket, grafik işlemcilerinin aynı anda çok sayıda hesaplama yapabilme kapasitesi sayesinde yapay zeka sektörünün en önemli donanım tedarikçisine dönüştü.
Nvidia'nın geliştirdiği grafik işlem birimleri (GPU), büyük dil modellerinin eğitilmesinden veri merkezlerinin işletilmesine kadar pek çok alanda kullanılıyor.
Yapay zeka alanındaki yatırımların hızla büyümesi, şirketi dünyanın en değerli kuruluşlarından biri haline getirirken Huang'ı da teknoloji sektörünün en etkili isimleri arasına taşıdı. Tayvan ve Güney Kore gibi ülkelerde hayranlarının yoğun ilgisiyle karşılaşan Huang, şirket etkinliklerindeki açıklamalarıyla teknoloji hisselerinin fiyatlarını etkileyebilen bir yöneticiye dönüştü.
Şirketin rolü ise yalnızca donanım üretimiyle sınırlı kalmadı. Nvidia, son yıllarda elde ettiği yüksek nakit akışını bulut bilişim sağlayıcılarına, çip tedarikçilerine ve büyük yapay zeka laboratuvarlarına yatırım yapmak için de kullandı. Bu yatırımlar, şirketin hem donanım sağlayıcısı hem de sektörün finansal destekçilerinden biri haline gelmesini sağladı.
ANALİSTLERE GÖRE ASIL RİSK TEKNOLOJİ DEĞİL, YÖNETİM
Yatırımcılar, Huang'ın ayrılığının Nvidia'nın teknoloji geliştirme takviminden çok, şirketin karmaşık iş ortaklıklarını yönetme kapasitesini etkileyebileceğinden endişe ediyor.
ClearBridge Investments portföy yöneticisi Michael Feldman, Nvidia'nın önümüzdeki birkaç yıla ilişkin teknoloji yol haritasının büyük ölçüde belirlenmiş olduğunu söyledi.
Feldman'a göre asıl risk, bu planların hayata geçirilmesi ve farklı şirketler arasındaki koordinasyonun sürdürülebilmesinde ortaya çıkıyor.
Huang'ın son derece karmaşık bir sistemin temel koordinatörü olduğunu belirten Feldman, tedarik ve üretim darboğazlarının yaşandığı bir sektörde bu koordinasyon becerisinin başlı başına rekabet avantajı oluşturduğunu vurguladı.
Öte yandan teknoloji devlerinin yapay zeka altyapısına yönelik harcamalarını hızla artırması ve borçlanmanın yükselmesi, yatırımların ne ölçüde kâra dönüşeceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Huang'ın ayrılması, yapay zeka sektörüne yönelik yatırımcı güveninin zaten kırılgan olduğu bir dönemde yeni bir belirsizlik yarattı.
NVIDIA'NIN YENİ CEO'SU KİM OLACAK?
Geçici CEO'luk görevini üstlenen Colette Kress, Eylül 2013'ten bu yana Nvidia'nın mali işler direktörlüğünü yürütüyor. Daha önce Microsoft ve Cisco gibi büyük teknoloji şirketlerinde finans alanında görev yapan Kress, Nvidia'nın hızlı büyüme döneminde finansal yönetimden sorumlu başlıca isimlerden biri oldu.
Şirket yönetimi, kalıcı CEO'nun belirlenmesi için hem şirket içinden hem de dışarıdan adayların değerlendirileceği bir arama süreci başlattı.
Yeni yönetimin önündeki başlıca konular arasında yapay zeka çiplerine yönelik yüksek talebin karşılanması, tedarik zincirinin yönetilmesi, ABD-Çin arasındaki teknoloji rekabeti ve yatırımcı güveninin yeniden sağlanması bulunuyor.
Nvidia'nın 17 Kasım'da açıklaması beklenen üç aylık finansal sonuçları da şirketin geleceğine ilişkin ilk önemli sınavlardan biri olacak.