Büyük zafer 98 yaşında…

Büyük Taarruz, Kurtuluş Savaşı sırasında Türk ordusunun işgalci kuvvetlere kesin ve son hamleyi gerçekleştirmek ve düşman birlikleri Anadolu'dan atmak için planlanmış gizli bir harekâttı.

1919 yılında Birinci Dünya Savaşı sonrası İtilaf Devletleri, Mondros Ateşkes Antlaşması hükümlerine dayanarak türlü bahanelerle Anadolu'yu işgale başladı, ordusunun cephanesi elinden alınan Türk milleti zor durumda bırakılmaya çalışıldı.
itilaf donanması İstanbul'a, Fransızlar Adana'ya, İngilizler Urfa, Maraş, Samsun ve Merzifon'a, İtalyanlar, Antalya ve Anadolu'nun güneybatısına yerleşti.

15 Mayıs 1919'da İtilaf Devletlerinin izniyle Yunan Ordusu İzmir'e çıkarma yaptı.

Bu durum karşısında Türk milleti, tarih boyunca gösterdiği "millet olma bilinci" içerisinde işgallere karşı Kuvâ-yi Milliye hareketini başlattı. İki seçenek vardı; ya işgal güçlerine teslim olunacak ya da yıkılan yakılan bir ülke, yılmaz evlatlarının azmiyle yeniden ayağa kalkacak ve küllerinden doğacaktı.

1920'de TBMM'nin açılması üzerine işgal güçleri tüm baskıcı politikalarını Atatürk ve silah arkadaşları üzerine yoğunlaştırdı, özellikle Batı Cephesi'nde hareketlilik başladı. 1921'de Polatlı'ya kadar gelen Yunan ordusunu püskürtmek, daha birkaç yıl önce tarih literatürüne "Çanakkale geçilmez" sözünü altın harflerle yazdıran vatan evlatlarına düştü.

YARIM TAARUZ HİÇ TAARUZ ETMEMEKTEN DAHA FENADIR

Sakarya'da 22 gün 22 gece süren kanlı çarpışmaların ardından kamuoyunda ve TBMM’de taarruz için sabırsızlık başgösteriyordu. Asker sayısının az olması ve ekipman yetersizliği nedeniye endişe ve huzursuzluk duyanlara Gazi Mustafa Kemal Paşa 4 mart 1922’de Büyük Millet Meclisi’nin gizli toplantısında: "Ordumuzun kararı taarruzdur. Fakat bu taaruzu tehir ediyoruz. Sebebi, hazırlığımızı tamamen ikmale biraz daha zaman lazımdır. Yarım hazırlıkla, yarım tedbirlerle yapılacak taarruz, hiç taarruz etmemekten çok daha fenadır." diyerek bir taraftan zihinlerdeki şüpheyi bertaraf etmeye çalışırken, diğer taraftan da orduyu son zaferi sağlayacak bir taarruz için hazırlıyordu.

Haziran 1922 ortalarında Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa, taaruza geçme kararını vermişti. Asıl amaç, bir yok edici meydan savaşı yapmak, düşmanın çok duyarlı olan yerine, çabuk ve kesin bir sonuç alacak şekilde vurmaktı.

FUTBOL MAÇI BAHANESİYLE DİREKTİFLERİNİ VERDİ

Mustafa Kemal Paşa, ordu birlikleri arasında yapılacak bir futbol maçı dolayısıyla, ordu komutanlarıyla bazı kolordu komutanlarını Akşehir’e davet ederek 28 Temmuz gecesini, komutanlarla genel taarruz hakkında konuşarak geçirdi ve gereken direktifleri verdi.

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, 20 Ağustos 1922’de Ankara’dan Akşehir’e gelerek 26 Ağustos 1922 cumartesi sabahı düşmana taarruz emrini verdi.

AĞUSTOS DESTANLAR AYI

Türk tarihinde Ağustos ayının ayrı bir yeri ve önemi var. Özellikle de 26 Ağustos’un... Çünkü 26 Ağustos 1071’de başlayan Malazgirt Savaşı’nda Alparslan, Bizans ordusunu yenerek Anadolu’nun kapılarını Türklere açtı. Bundan tam 9 asır sonra 1922’de yine bir 26 Ağustos günü başlayan Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nde Yunan ordusunu bozguna uğratan Atatürk Anadolu’nun sonsuza dek Türk yurdu olarak kalacağını tüm dünyaya gösterdi...

ÇANKAYA KÖŞKÜNDE ÇAY PARTİSİ PERDESİ

Çok gizli bir şekilde cereyan eden bu olayları kamuoyundan saklamak maksadıyla, 21 Ağustos’ta Çankaya köşkünde bir çay ziyafeti verileceği gazete ve ajanslarla da yayılmıştı.

26 Ağustos sabahı Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, yanında genelkurmay başkanı Fevzi Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ve birinci ordu komutanı ile birlikte muharebeyi yakından izlemek ve idare etmek üzere Kocatepe’deki gözetleme yerine çıktılar. Tarihi taarruz işte burada başladı.

Topçuların sabah saat 4.30’da taciz ateşi ile başlayan harekat, saat 5’te önemli noktalara yoğun topçu ateşi ile devam etti.
Sabah 6’da piyadelerimiz Tınaztepe’ye hücum mesafesine yaklaşarak, tel örgüleri aşıp, Yunan askerini süngü hücumu ile temizledikten sonra Tınaztepe’yi işgal ettiler. Bundan sonra saat 9’da Belentepe, daha sonra Kalecik Sivrisi düşmandan temizlendi.

Taarruzun ilk gününde 1. Ordu birlikleri, Büyük Kaleciktepe ile Çiğiltepe arasında 15 kilometrelik alanda, düşmanın birinci hat mevzilerini ele geçirdi. 5'inci Süvari Kolordusu, düşman gerilerindeki ulaştırma kollarına başarılı taarruzlarda bulundu, 2'nci Ordu ise cephede tespit görevini aksatmadan sürdürdü. 

26 Ağustos günü Türk ordusunun Büyük Taarruzu, Genelkurmay Başkanlığı’nca TBMM’ye bildirildi. Bu haber Meclis’i coşturmuş, heyecanlı gösterilere vesile olmuştur.

Türk ordusu, 27 Ağustos sabahı yine bütün cephelerde yeniden taarruza geçti ve aynı gün Afyonkarahisar, 8'inci Tümen tarafından düşman işgalinden kurtarıldı. 28 ve 29 Ağustos'ta başarıyla sürdürülen taarruz, düşmanın 5'inci tümeninin etkisiz kılınmasıyla neticelendi.

28-29 Ağustos günleri pek başarılı geçen taarruz harekatı düşmanın 5. Fırkasının çevrilmesi ile sonuçlandı. 29 Ağustos gecesi durum değerlendirmesi yapan komutanlar, hemen harekete geçilip taarruzun kısa sürede sonuçlandırılmasında hemfikir oldu ve planın 30 Ağustos’ta aksamadan uygulanması için gerekli önlemler alındı.

Karar süratli ve düzenli bir şekilde gerçekleşti. 30 Ağustos 1922 günü taarruz harekatı Türk ordusunun kesin zaferi ile sonuçlandı.

Büyük taarruz, komutanların, subayların ve erlerin canını hiçe sayan, cesaret ve davranışlarının bir sonucu ve zaferin müjdesidir.

30 Ağustos 1922’nin gurur verici zaferi ile Türk ordusuna haykıran, büyük kahraman ve büyük zafer adamı, ‘’Ordular İlk hedefiniz Akdeniz’dir, İleri!’’ Diyerek kesin emri 1 eylül 1922’de verdi. 27 Ağustos'ta Afyonkarahisar, 30 Ağustos'ta Kütahya'nın kurtuluşunu 1 Eylül'de Gediz, 3 Eylül'de Emet ve Tavşanlı'nın kurtuluşları izledi, 9 Eylül'de İzmir'de Yunan Ordusunu denize döken Türk ordusu, Mustafa Kemal Paşa'nın emrini büyük bir başarıyla yerine getirdi. 

Büyük Taarruz'dan akıllarda kalan en önemli olaylardan biri, 57'nci Tümen Komutanı Albay Reşat Bey'in, 27 Ağustos'ta Çiğiltepe'nin alınmasının yarım saat gecikmesi üzerine, görevini yerine getirememenin üzüntüsü ile kendisini vurarak intihar etmesiydi.

"Verdiğim sözü yerine getiremediğim için yaşayamam" diyerek beylik tabancasıyla intihar etti. Mustafa Kemal Paşa'ya, Çiğiltepe sırtlarında çarpışan 57'nci Tümen Komutanlığını telefonla aradığında Albay Reşat Bey'in intihar ettiği söylendi ve "Yarım saat zarfında o mevkiyi almaya size söz verdiğim halde, sözümü yapamamış olduğumdan dolayı yaşayamam" yazdığı notu okundu.

Çiğiltepe, Albay Reşat Bey'in ölümünün 15 dakika sonrasında düşman askerlerinden kurtarıldı. 

Büyük zafer 98 yaşında…

Başta başkomutan Mustafa Kemal paşa olmak üzere, tüm silah arkadaşlarını minnet ve saygıyla anıyoruz. Bize bıraktıkları bu özel günü 30 ağustos zafer bayramını kutluyoruz.

(Kaynak: Ankara Ticaret Odası)