Uluslararası bilim insanlarının Kenya’da yaptığı araştırmada, bazı incir türlerinin atmosferden aldığı karbondioksiti toprak altında jeolojik bir minerale dönüştürdüğü belirlendi.
İsviçre, Avusturya, ABD ve Kenya’dan araştırmacıların katıldığı çalışma, Prag’da düzenlenen Goldschmidt Jeokimya Konferansı’nda sunuldu. Araştırmada, Kenya’daki belirli incir türlerinin yalnızca meyve vermekle kalmadığı, atmosferden aldıkları karbondioksiti toprak altında jeolojik bir minerale dönüştürdüğü kaydedildi.
OKSALAT-KARBONAT DÖNGÜSÜNÜN ÖNE ÇIKAN YÖNÜ
Metinde, ağaçlandırma çalışmalarındaki önemli sorunlardan birinin, yaprak ve gövdelerde depolanan organik karbonun ağacın ölmesi veya çürümesiyle yeniden atmosfere karışabilmesi olduğu belirtildi.
Araştırmacıların incelediği “oksalat-karbonat döngüsü”nün ise karbonun daha kalıcı biçimde depolanmasına imkan verdiği aktarıldı. Buna göre ağaç, fotosentez sırasında atmosferden aldığı karbondioksiti bünyesinde kalsiyum oksalat kristallerine dönüştürüyor.
Dökülen yaprak ve dalların, topraktaki mantar ve bakteriler tarafından parçalanması sürecinde oksalatın kalsiyum karbonata, yani kireç taşına dönüştüğü ifade edildi. Bu mekanizma sayesinde karbonun, gaz veya çürüyebilen organik yapıdan çıkarak jeolojik bir minerale dönüşmesiyle “yüz binlerce yıl boyunca” toprakta hapsedilebildiği kaydedildi.
“HEM ORGANİK HEM İNORGANİK KARBON DEPOLAYABİLEN TÜRLER” VURGUSU
Zürih Üniversitesi’nden Dr. Mike Rowley’nin değerlendirmesine de yer verilen metinde, tarımsal ormancılık projelerinde bundan sonra hem organik hem de inorganik karbon depolayabilen ağaç türlerinin tercih edilmesinin, iklim mücadelesi açısından “stratejik bir zorunluluk” olduğu vurgulandı.
IROKO AĞACI İÇİN PAYLAŞILAN NOTLAR
Metinde, Kenya’daki incir ağaçlarının yanı sıra atmosferik karbonu taşa dönüştüren başka güçlü ağaç türlerinin de bulunduğu belirtilerek, Batı ve Orta Afrika’nın tropikal ormanlarında yetişen ve “Afrika Meşesi” olarak adlandırılan dev Iroko ağacının örneklerden biri olarak öne çıktığı aktarıldı.
Iroko ağaçlarının, yaşamları boyunca köklerinin çevresinde yüksek miktarda kireç taşı biriktirdiği; bunun çevredeki asidik toprakların pH dengesinin düzenlenmesine ve toprağın tarıma daha elverişli hale gelmesine katkı sağlarken, tonlarca atmosferik karbonun katı mineral formunda toprakta sabitlenmesini mümkün kıldığı kaydedildi.