Önce Borsa İstanbul kararını tekrar okumak gerekiyor. Borsa İstanbul, Pay Piyasasında emir/işlem oranını (OTR), 24 Mart (bugün) ile 25 Nisan (seans sonuna kadar) arası dönemde 5:1'den 3:1'e düşürdü. Yani 1 işlemde 5 emir verilebilirken artık 1 işlemde 3 emir verilebilecek.
Emir/işlem oranında ise eşik değer aşım ücretini bugünden itibaren itibaren 0,25 TL'den 0,50 TL'ye yükseltti. Yani bu tarz işlemler devam ederse emir sahibi şirketin ödediği ücret katlanmış oldu.
Yüksek frekanslı ticaret (HTF) olarak bilinen ve alım-satımlarda insanların ulaşamayacağı hızlarda işlem yapan robotlarla gerçekleştirilen bu yöntemin piyasa bozucu etkisi böylelikle kabul edilmiş oldu. Bu işlemi en Türkiye’de en çok Bank Of Amerika (BoFA) kullanıyordu. Piyasa uzmanı Gökhan Uskuay, gelişmeyi “Bu kararla BoFA’ya önlem geldi. Her seferinde BoFA’nın, ücret ve limitler ile sınırlandırılması gerektiğini söylediğimde bana deli diyenlere gelsin” şeklinde yorumladı.
Yüksek Frekanslı Ticaret (HFT) Nedir? Yüksek frekanslı ticaret (HFT), yüksek hızlı ticaret yürütme, son derece büyük sayıda işlem ve çok kısa vadeli bir yatırım ufku ile karakterize edilen algoritmik ticarettir. HFT, mümkün olan en yüksek ticaret yürütme hızına ulaşmak için özel bilgisayarlardan yararlanır.
BİST yönetimi özellikle algoritmik fonların (HFT) işlem hızlarını yavaşlatacak bir önlemi devreye aldı.
Yüksek hızlı alogritmik işlemleri tanımlayan HFT’ler son dönemde borsada en büyük tartışma konularından biri. Normal piyasa şartlarında yarattıkları işlem hacmi ve düşüş-yükseliş noktalarında getirdikleri alıcı ve satıcı tarafında özellikle ters pozisyonlarda önemli rol oynayarak piyasa derinliği yarattığı yönünde savunulan robot traderlar, özellikle ani ve sert düşüş dönemlerinde ise piyasa bozucu ve düşüşü derinleştirici olduğu iddiasıyla ise eleştiriliyor. cnbc-e’de yapılan yorumda, “Bu tartışmalar sadece Borsa İstanbul’a özgü de değil dünyanın büyük borsalarından biri olan Amerikan borsalarında da önemli tarışmaların merkezinde yer alıyor HFT’ler. Çeşitli akademik araştırmalardan elde edilen bulgulara göre, HFT’lerin kullanıldığı işlemler ABD ve Avrupa sermaye piyasalarında işlem hacimlerinin sırasıyla yüzde 60 ve yüzde 40’ını oluşturuyor” denildi. Borsa İstanbul yönetiminin daha önce de deprem önlemleri sırasında sınırlama getirdiği HFT’ler için bugün aldığı önlemler ise şu anlama geliyor:
Aslında çalışma mantığı çok düşük fiyat adımları arasında insan traderların yetişmesi imkansız hızlarda yaptığı çok yüksek frekansta alım satım işlemleriyle marj yaratan ve gün sonunda ulaştığı toplam işlem hacmiyle oldukça yüksek gelirler sağlayabilen bu robot işlemcilerin gün içerisinde yapabileceği işlem sayısı bir sınıra tabi. Bugüne kadar bu sınır 1 işlemde 5 emir iken yeni alınan kararla artık 3 işlemde 1 emirle sınırlandırılıyor. Bu da daha az sıklıkta işlem yapabilecekleri anlamına geliyor. Ayrıca robot işlemcilerin genelde gün içinde bu sınırları aşma imkanı da var. Fakat eşik değerlerin dışına çıktığında aştığı her işlem için 0.25 TL aşım ücreti ödeyen robotlar, artık yeni önlemle 0.50 TL ödeyecek. Bu da robotların eşik değerleri aşması durumunda iki katı maliyetle işlem yapmak zorunda kalacağı anlamına geliyor ki bu da yüksek hacimli işlemler için toplamda çok ciddi bir maliyet artışı demek.