BES'e asgari ücret farkı geldi

2021 yılı asgari ücretinin aralık ayında belirlenmesiyle birlikte birçok parametre de de ciddi değişimler oldu. GSS, AGİ ve özellikle de milyonlarca çalışanı ilgilendiren Bireysel Emeklilik Sistemi'ndeki değişiklik dikkat çekiciydi.

İSTİHDAM TEŞVİKLERİNE HASSAS HESAPLAMA!
İstihdamı desteklemek için halen 15 adet istihdam teşviki yürürlükte bulunuyor. İstihdam teşviklerinin bazıları doğrudan asgari ücret dikkate alınarak hesaplanıyor. Bazı teşvikler ise sigortalının kazancına göre belirleniyor.

Mesela kamuoyunda 5 puanlık işveren teşviki olarak bilinen rakam sigortalının kazancına göre tespit ediliyor. Bu teşvik tutarı asgari ücretli için 2020 yılında 147 lira 15 kuruşa geliyordu. 2021’de ise bu tutar 178 lira 8 kuruş olarak uygulanacak.

Diğer yandan işbaşı eğitimlerini tamamlayanların istihdamı sonrası verilen teşvik, 7103 teşviki, hızlı işe dönüş desteği gibi desteklerin üst sınırı ise kazanca göre değil asgari ücrete göre belirleniyor.

2021’de bu teşviklerin hesaplanması ve uygulaması bu açıdan hassasiyet gerektiriyor.

ZORUNLU GENEL SAĞLIK SİGORTASI PRİMİ
Geliri, brüt asgari ücretin üçte birinin üzerinde olan kişilerin ödemesi gereken prim tutarı brüt asgari ücretin yüzde 3'ü kadar. GSS prim ödemeleri 2020’de 89 lira 49 kuruştu, 2021’de 107 lira 32 kuruşa yükseldi. Geliri, brüt asgari ücretin üçte birinin altında olan kişilerin sağlık primleriyse devlet tarafından karşılanıyor. 

BES DESTEĞİ DE DEĞİŞİYOR
BES’te devlet katkısı üst sınırı, brüt asgari ücretin yıllık tutarının yüzde 25’i kadar. 2020 yılı için bu üst sınır 8 bin 829 TL'ydi.

2021 yılında ise 10 bin 732 lira 50 kuruşa yükseldi.

EN DÜŞÜK VE EN YÜKSEK İŞSİZLİK MAAŞINA ZAM
İşsizlik ödeneği: İşsizlik ödeneğinin alt ve üst sınırları brüt asgari ücrete göre belirleniyor. Alt sınır asgari ücretin yüzde 40'ı, üst sınır ise yüzde 80'idir. 2020 yılında en düşük işsizlik maaşı bin 177 lira 20 kuruş, en yüksek işsizlik maaşı ise 2 bin 354 lira 40 kuruştu. Asgari ücrete yapılan artışla en düşük işsizlik maaşı bin 431 liraya, en yüksek işsizlik maaşı ise 2 bin 862 liraya yükseldi.

KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ
Kısa çalışma ödeneği brüt asgari ücretin yüzde 60'ı, en yüksek ödenek ise brüt asgari ücretin yüzde 150'si kadar oluyor.

2020 yılında en düşük kısa çalışma ödeneği miktarı bin 765 lira 80 kuruş, en yüksek kısa çalışma ödeneği miktarı ise 4 bin 414 lira 50 kuruştu.

Yeni asgari ücrete göre en düşük kısa çalışma ödeneği miktarı 2 bin 146 lira 50 kuruşa, en yüksek kısa çalışma ödeneği miktarı ise 5 bin 366 lira 25 kuruşa yükseldi.

Nakdi ücret desteği: Ücretsiz izne ayrılanlara ya da kısa çalışma ödeneği alamayanlara verilen nakdi ücret desteği brüt asgari ücretin yüzde 40'ıdır. 2020’de nakdi ücret desteği bin 177 lira 20 kuruştu, bu yıl yapılan artışla bin 431 lira oldu.

ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
AGİ, asgari ücret ve çalışanların medeni durumuna, çocuk sayısına göre değişiyor. 2020 yılında bekar bir kişinin hak ettiği AGİ miktarı 220 lira 73 kuruştu, 2021’de ise 268 lira 31 kuruş oldu.

Eşi çalışmayan sigortalı 321 lira 98 kuruş, eşi çalışmayan ve bir çocuklu 362 lira 22 kuruş, iki çocuklu için 402 lira 47 kuruş, üç çocuklu 456 lira 13 kuruş AGİ alacak.

ASKERLİK, DOĞUM HİZMET BORÇLANMSI
Emeklilik için borçlananlar brüt asgari ücretin yüzde 32'si üzerinden ödeme yapıyor. 30 günlük ödeme miktarı 941 lira 76 kuruştan bin 144 lira 80 kuruşa çıktı.

YURTDIŞINDA GEÇEN SÜRELERİN BORÇLANDIRILMASI
Yurtdışından borçlananlar brüt asgari ücretin yüzde 45'i üzerinden ödeme yapıyor. Bu rakam da aylık bin 324 lira 35 kuruştan bin 609 lira 88 kuruşa yükseldi.

4/B (BAĞ-KUR) PRİMLERİ
BAĞ-KUR prim ödemeleri brüt asgari ücretin yüzde 34,5'i tutarında. Primlerin zamanında ödenmesi halinde 5 puan indirim sağlanarak bu oran yüzde 29,5’a düşüyor.

2020 yılında 30 günlük indirimsiz ödeme miktarı bin 15 lira 34 kuruş, 5 puan indirimli miktarı 868 lira 18 kuruştu. Bu yıl 30 günlük indirimsiz ödeme miktarı bin 234 lira 24 kuruş, 5 puan indirimli miktarı bin 55 lira 36 kuruş olacak.

İDARİ PARA CEZALARI!
İş, sosyal güvenlik, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre kesilen idari para cezaları brüt asgari ücret tutarına göre belirleniyor. Ceza miktarları 2020 yılında 2 bin 943 lira üzerinden uygulanıyordu.

2021’de 3 bin 577 lira 50 kuruş üzerinden uygulanmaya başlandı. Örneğin; bir kişiyi sigortasız çalıştırmanın denetim raporuyla tespit edilmesi halinde işe giriş cezası 2020 yılında 2 bin 943 X 2 = 5 bin 886 TL iken, 2021 yılında 3 bin 577,50 X 2 = 7 bin 155 TL olarak uygulanacak. Bu durumda kayıt dışı işçi çalıştırmanın maliyeti artıyor.

Geçici iş göremezlik ödeneği: Raporlu olan ve ayakta tedavisi süren kişilere günlük kazancının 2/3’ü, yatarak tedavisi sürenlere günlük kazancının yarısı tutarında SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödeniyor.

Asgari ücretle çalışan sigortalılara ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin alt sınırı asgari ücrete göre belirleniyor. 2020 yılında tedavisi yatarak süren hastalara günlük en düşük 49 TL, tedavisi ayakta sürenlere ise 65 TL ödeme yapılıyordu; 2021’de bu tutarlar yatan hastalar için 59 lira 6 kuruş, ayaktaki hastalar için 79 lira 5 kuruş olacak.

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan KPMG Türkiye İş ve Sosyal Güvenlik Direktörü İsmail Sevinç, “Bu yıl yüzde 21,56’lık artışla 2 bin 943 liradan 3 bin 577 lira 50 kuruşa yükselen asgari ücretin sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası primi dahil işverene maliyeti 4 bin 382 lira 43 kuruş olacak. Bekar bir asgari ücretli çalışanın eline AGİ dahil 2 bin 825 lira 90 kuruş geçecek” dedi.