Mayıs 2010'da Gazze'ye doğru yola çıkan Mavi Marmara gemisine İsrail'in uluslararası sularda gerçekleştirdiği baskın, Ankara ve Tel Aviv arasında ipleri koparmıştı. 9 Türk vatandaşının hayatını kaybettiği saldırıyla birlikte atılan köprüler, yıllar süren müzakereler sonucunda yeniden kuruldu. Başbakan Binali Yıldırım İsrail ile varılan anlaşmanın detaylarını aktarıyor.
İşte o konuşmadan satır başları
Mutabakat metni iki tarafca uzlaşıldı ve parafe edildi. İlişkilerin normale dönmesine ilişkin süreç başlamış oldu. Yarın, Dışişleri Bakanlığı Müsteşarımız ve muhatabı tarafından imzalanacak.Bu imzadan sonra onay süreçleri başlayacak. Onlarda bakanlar kurulunda bizde ise Meclis'te olacak onaylama.
BU NOKTAYA NASIL GELİNDİ?
Bu noktaya nasıl gelindi, anlatmakta fayda var. 31 Mayıs 2010 tarihinde Mavi Marmara gemisine yapılan baskın sonrası İsrail ile diplomatik ilişkilerimizi askıya almıştık. Sayın Netenyahu Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ı arayarak özür dilemişti. Bu ilişkilerin düzelmesi için atılan ilk adımdı. Ama Türkiye'nin şartı sadece özür değildi.
20 MİLYON DOLAR TAZMİNAT
Bu iki hususta da mutabakat metninde karar alındı. Hayatını kaybeden vatandaşlarımızın yakınlarına 20 milyon dolar tazminat ödenecektir. Bu mutabakatın uzun sürmesinin nedeni, Gazze'de yaşayan Filistinlilerin günlük yaşamda karşı karşıya kaldıkları zorluklardır.Bu hususta uzun uzun görüşmeler yapıldı ve nihayet burada bir karara varıldı. Bu amaca yönelik olarak cuma günü ilk gemimiz 10 bin tonu aşkın insani yardımla Aştot Limanı'na hareket edecektir. Böylelikle Türkiye önceliğiyle kalkmış oluyor.
TÜRKİYE HEP FİLİSTİN'İN YANINDA OLACAK
Gazze bölgesi başta olmak üzere elektrik ve su ihtiyacı için çalışmalara başlanacak. Filistin-Türkiye Dostluk Hastanesi'nin hizmete alınması için anlaşılan diğer bir husus. TOKİ'nin Gazze'de konut projesinin önü de açılmış oluyor. Sanayi bölgesinin hızlandırılması için mutabakata varıldı.Filistinli kardeşlerimizin nefes almasını bu mutabakatla sağlıyoruz. Türkiye, Filistin'in haklı davasının arkasında olacak.
SORU-CEVAP
10 BİN TONLUK YARDIM: Yardım AFAD kapsamında olacak. Buna katılan birçok kurum var. Koordinasyonu AFAD yürütecek.
MECLİS SÜRECİ: Anlaşma yarın imzalanacak. Daha sonra Bakanlar Kurulu Meclis'e havale edecek.
YOL HARİTASI: Normalleşme her alanı kapsıyor. Öncelik olarak ekonomik ve bölgesel işbirliği önde geliyor.
ELÇİLERİN ATANMASI: En kısa süre demek, bu mutabakların onaylanmasından sonra başlar. Sonraki süreç haftalar anlamına gelir. Dışişleri Bakanlığı en uygun ismi atar.
KAĞIT ÜZERİNDE Mİ KALACAK, GERÇEKLEŞECEK Mİ?: Bu mutabakat yıllar aldı. Bu önemli bir adımdır. Bundan sonrası gelişmelere göre değerlendirilecek. Bu bakımdan İsrail hükümetine de, Türk hükümetine de görevler düşmektedir. İlişkileri normalleştirmek hem Türk, hem İsrail halkının yararınadır.
HAMAS'IN ÖLDÜRÜLEN ASKERLERİN CENAZELERİ İÇİN ZORLAYACAK MISINIZ?: Bu detaylara girersek, Filistin tarafının da talepleri var. Münferit olayları burada değerlendirmek doğru olmaz.
TÜRKİYE'DEKİ HAMAS OFİSİ: Türkiye'de Filistin'in ilişkilerinin takip edilmesi için diplomatik mekanizmalar olmaya devam edecek.
HAYATINI KAYBEDEN AİLELERLE GÖRÜŞME ve TAZMİNAT MİKTARI: Tazminatı anlaşma yürürlüğe girdikten sonra İsrail tarafı toptan yatıracak ve bunun hak sahiplerine ulaştırılması Türkiye'nin teminatı altında olacak. Bu ikili anlaşmadır. İkili anlaşma diğer anlaşmaların üzerindedir. Geçerli olan anlaşma bu olacaktır. Şehit olan vatandaşlarımızın yakınlarıyla da görüşmeler çok öncesinden yapılmıştır, gerekirse tekrar yapılabilecektir.
RUSYA İLE İLİŞKİLER: Rusya ile normalleşme niye olmasın. Türk ve Rus milleti bu krizin ortadan kalkmasını istiyor. İrade sahiplerine düşen de milletimizin, vatandaşlarımızın bu beklentilerini karşılamaktır. Bu yönde de güzel gelişmeler var, yakın zamanda paylaşacağız.
ELEKTRİK ve SU KONUSU: Elektrik ve su konusu acil konu. Gereken her türlü çalışma yapılacak. Katılmak isteyenler varsa memnuniyetle kabul edeceğiz.
GAZZE'YE AMBARGONUN HAFİFLETİLMESİ: Orada bir fiili durum var. Oradaki insanların dünya ile ilişkisi yok. Gayriinsani şartlarda ölüm, kalım mücadelesi veriyorlar. En temel ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamaktır. Türkiye, mazlumların hamisi olduğunu ortaya koymuştur. Kim ne derse desin bunu önemsiyoruz.
ALMANYA'NIN İNCİRLİK TALEBİ: Türkiye izin verecek. Almanya Savunma Bakanı İncirlik'i ziyaret edebilir.
GÖTÜRÜLECEK MALZEMELER ve SU ÇALIŞMALARI: Her şey Türkiye'nin gözetimi ve kontrolünde. Orada tahrip olmuş yok olmuş yapıların yeniden yapılmasıdır. Bu amaca yönelik her türlü faaliyet, tarafımızdan koordine edilecek. İsrail hükümetinin işbirliğiyle kolaylaştırılacak.
GAZZE'YE AMBARGONUN HAFİFLETİLMESİ: Orada bir fiili durum var. Oradaki insanların dünya ile ilişkisi yok. Gayriinsani şartlarda ölüm, kalım mücadelesi veriyorlar. En temel ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamaktır. Türkiye, mazlumların hamisi olduğunu ortaya koymuştur. Kim ne derse desin bunu önemsiyoruz.
ALMANYA'NIN İNCİRLİK TALEBİ: Türkiye izin verecek. Almanya Savunma Bakanı İncirlik'i ziyaret edebilir.
GÖTÜRÜLECEK MALZEMELER ve SU ÇALIŞMALARI: Her şey Türkiye'nin gözetimi ve kontrolünde. Orada tahrip olmuş yok olmuş yapıların yeniden yapılmasıdır. Bu amaca yönelik her türlü faaliyet, tarafımızdan koordine edilecek. İsrail hükümetinin işbirliğiyle kolaylaştırılacak.
İSRAİL DOĞALGAZININ SATIŞI ve İSRAİL ABLUKASI: Biz ilişkilirin normale dönmesini konuşuyoruz. Normalleşme başlasın, ne konuda nasıl işbirliği yapacağımızı konuşuruz. Mutabakatın içeriği bellidir. Biz Türkiye ile İsrail arasında ilişkilerin normalleşmesi konusunda mutabakata vardık. Burada üç tane husus var.
GEMİLERİN ROTASI VE TÖREN: Mersin'den hareket edecek. Gerekli katılım olacak.