Agil Alesger
Azerbaycan Yeni Çağ Medya Grubu Başkanı
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’nin Azerbaycan’a yaptığı ziyaret, kısa sürmesine rağmen bölgesel dengeler açısından dikkat çekici bir diplomatik hamle olarak öne çıktı. Bu temas yalnızca imzalanan anlaşmalarla sınırlı kalmadı; Ukrayna’nın savaş koşullarında yeni ortaklık arayışını, Azerbaycan’ın ise artan diplomatik rolünü gösteren bir gelişme oldu. Türkiye açısından bakıldığında ise bu ziyaret, Güney Kafkasya’da şekillenen yeni güvenlik ve işbirliği hattının önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.
İlk postsovyet durak ve diplomatik zincirin devamı
Zelenski’nin Azerbaycan’a gelişi sembolik açıdan da önem taşıdı. Ukrayna lideri, cumhurbaşkanı olduktan sonra uzun süre Avrupa ve ABD’ye odaklanmış, postsovyet coğrafyasına resmi ziyaret gerçekleştirmemişti. Azerbaycan bu anlamda ilk adres oldu. Bu durum, Kiev’in artık yalnızca Batı eksenine değil, eski Sovyet coğrafyasına da yeniden yönelmeye başladığını gösteren bir işaret olarak yorumlandı.
Zelenski ayrıca bu ziyaretin tek başına bir adım olmadığını, Körfez ülkeleri ve Türkiye ile yürütülen temasların devamı niteliği taşıdığını ifade etti. Bu yaklaşım, Ukrayna’nın Orta Doğu-Türkiye–Güney Kafkasya hattında yeni bir diplomatik ve güvenlik ağı kurmaya çalıştığını ortaya koyuyor.
Altı anlaşma: savunma, enerji ve ticaret
Ziyaret kapsamında iki ülke arasında toplam altı devletlerarası anlaşma imzalandı. Bu anlaşmalar savunma sanayii işbirliği, enerji güvenliği, ticaret ve insani yardım alanlarını kapsıyor. Özellikle savunma sanayii alanında ortak üretim ve teknoloji paylaşımı, dron sistemleri ve hava savunma tecrübesi gibi başlıklar öne çıktı.
Enerji alanında Azerbaycan’ın Ukrayna enerji altyapısının yeniden inşasına katkı sağlaması ve ticaret hacminin 500 milyon dolar seviyesinin üzerine çıkarılması hedefi dile getirildi. Bu hedef, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin büyüme potansiyelinin yüksek olduğunu gösteriyor.
Liderlerin mesajları ve Azerbaycan’a teşekkür
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev görüşme sonrasında savunma sanayii alanında geniş işbirliği imkanlarına dikkat çekti. Zelenski ise konuşmasında Azerbaycan’ın savaş sürecinde Ukrayna’ya verdiği desteğe özel vurgu yaptı. Özellikle zor kış dönemlerinde gönderilen enerji yardım paketlerinin ve Ukraynalı çocuklara sağlanan insani desteğin önemini dile getirdi.
Bu teşekkür mesajlarının daha önceki uluslararası platformlarda da tekrarlanmış olması, Kiev yönetiminin Bakü’yü güvenilir bir ortak olarak gördüğünü ortaya koyuyor.
Olası arabuluculuk rolü ve Türkiye faktörü
Ziyaretin en dikkat çeken başlıklarından biri Azerbaycan’ın olası arabuluculuk rolü oldu. Zelenski, Rusya’nın diplomasiye hazır olması halinde müzakerelerin Azerbaycan’da yapılabileceğini ifade etti. Bu açıklama, Bakü’nün bölgesel diplomaside daha görünür bir aktör haline geldiğini gösteren önemli bir işaret olarak değerlendirildi.
Türkiye açısından bakıldığında bu gelişme yakından izleniyor. Son yıllarda hem Recep Tayyip Erdoğan hem de İlham Aliyev’in hem Zelenski hem de Vladimir Putin ile kurduğu kişisel temaslar, kriz anlarında diplomatik kanalların açık kalmasını sağlayan önemli bir unsur olarak görülüyor. Bazen aşılması zor sorunların kişisel ilişkiler üzerinden çözülebilmesi, bu liderlik diplomasisinin önemini artırıyor.
Ukrayna medyası ziyareti nasıl değerlendirdi?
Ukrayna basını bu ziyareti genel olarak stratejik bir adım olarak yorumladı. Ukrinform ajansı, imzalanan anlaşmaların özellikle savunma ve güvenlik alanında yeni bir işbirliği döneminin başlangıcı olduğunu yazdı.
Kyiv Post gazetesi Azerbaycan ile ilişkileri “stratejik ortaklık” olarak nitelendirirken, The New Voice of Ukraine ise Bakü’nün potansiyel bir müzakere platformu olarak öne çıkmasını ziyaretin en önemli sonucu olarak değerlendirdi.
Kısa süreli bir temas olmasına rağmen Zelenski’nin Azerbaycan ziyareti, savunma sanayii işbirliği, enerji desteği ve olası arabuluculuk rolü nedeniyle bölgesel dengeler açısından önemli bir adım olarak görülüyor. Türkiye perspektifinden bakıldığında ise bu ziyaret, Ankara–Bakü hattının bölgesel güvenlik mimarisindeki rolünü güçlendiren ve Ukrayna ile yeni bir stratejik bağın oluştuğunu gösteren dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkıyor.