Sık sık tartışmalı kararlarla gündeme gelen Anayasa Mahkemesi (AYM) bu kez büyük beğeni topladı. AYM, devletin gözetimi ve denetimi altında fuhuş yapılmasına yasal dayanak oluşturan 96 yıllık düzenlemeyi oybirliğiyle iptal etti. Kararda, mevcut düzenlemenin insan onuruyla ve devletin bireyi koruma yükümlülüğüyle bağdaşmadığı belirtildi.
İLERİ TARİH VERİLMEDİ, DÜZENLEME BUGÜN KALKTI
AYM, 24 Nisan 1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesini Anayasa'ya aykırı buldu. 16 Temmuz 2026'da alınan karar, 17 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Mahkeme, iptal hükmünün yürürlüğe girmesi için ileri bir tarih belirlemediğinden düzenleme bugün itibarıyla yürürlükten kalktı.
İPTALİN PERDE ARKASI
İptal süreci, konut ve işyerlerinin belirli sürelerle mühürlenmesine yönelik idari işlemlere karşı açılan davalarla başladı. Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, Mardin 3. İdare Mahkemesi ve Danıştay 4. Dairesi, söz konusu işlemlerin dayanağı olan kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle AYM'ye başvurdu.
Başvurularda, Sağlık ve İçişleri bakanlıklarına verilen düzenleme yetkisinin sınırlarının yeterince belirlenmediği, genelevlerin faaliyetlerine ve çalışanların koşullarına ilişkin temel esasların kanunda açıkça düzenlenmediği belirtildi.
FUHŞA YÖNELENLERİN RIZASI NE KADAR ÖZGÜR?
AYM, kararının gerekçesinde fuhşun yalnızca bireysel tercihler üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirterek yoksulluk, istismar, insan ticareti ve ekonomik zorunluluklara dikkat çekti. Mahkeme, sosyal ve ekonomik koşullar nedeniyle fuhşa yönelen kişilerin rızalarının ne ölçüde özgür olduğunun tartışmalı olduğunu vurguladı.
Kararda, insan bedeninin, özellikle kadın bedeninin ekonomik bir pazarın konusu haline getirilmesinin insan onuru açısından ciddi sorunlar doğurduğu ifade edildi.
AYM HÜKMETTİ: DEVLET DENETLEMEKLE YETİNEMEZ
AYM, devletin fuhşu denetlemekle yetinmek yerine kişileri bu alana yönelten yapısal sorunlarla mücadele etmesi gerektiğine hükmetti. Devletin yoksulluk, istismar ve ekonomik çaresizlik gibi nedenleri ortadan kaldırmaya yönelik sosyal politikalar geliştirmesi ve bu alanda aracılık yapan kişi ve örgütlerle mücadele etmesi gerektiği belirtildi.
Mahkeme, devlet denetimi altında fuhuş yapılmasına izin verilmesinin faaliyeti insan onuruyla bağdaşır hale getirmediği sonucuna ulaştı.
"İNSAN ONURU GERİDE BIRAKILARAK" İFADESİ
AYM, düzenlemenin Anayasa'nın devletin temel amaç ve görevlerini belirleyen 5'inci maddesi ile kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkını güvence altına alan 17'nci maddesine aykırı olduğuna karar verdi.
Kararın gerekçesinde şu ifadelere yer verildi:
"Bu itibarla insan onuru geride bırakılarak devletin gözetim ve denetimi altında fuhuş yapılmasına imkan tanıyan kuralın devlete yüklenen, kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının etkili bir şekilde korunabilmesi yönündeki pozitif yükümlülükle bağdaşmadığı sonucuna varılmıştır."