Temmuz sonuna kadar Türkiye’de temsilcilik açmayı taahhüt eden Temu, bu sözünü hâlâ yerine getirmedi. Vergi ödemeyen ve istihdam yaratmayan platform, Türkiye yasalarına uymayarak fiyat algısını manipüle ediyor. Temu’nun “ucuz platform” imajı yaratmak için ürün fiyatlarını vergisiz gösterdiği, ancak ödeme aşamasında gümrük vergisini tüketicilere yansıttığı ortaya çıktı. Şirket, Türkiye’deki satışlarından gümrük veya gelir vergisi ödemiyor.
Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) raporuna göre, Temu gibi yabancı e-ticaret platformlarının 2024’te Türkiye’de 43 milyar TL ciro yaptığı, bu yıl ise cirolarının 83 milyar TL’ye ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu platformların 2025’te Türkiye ekonomisine 500 milyar TL’lik katma değer kaybı yaratacağı öngörülüyor.
Ayakkabılarda kanserojen madde tespit edildi
Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği Başkanı Berke İçten, Temu’dan alınan ayakkabıların laboratuvar analizine gönderildiğini ve sonuçların endişe verici olduğunu açıkladı: “Ayakkabıların yaklaşık %50’sinde yüksek oranda kanserojen, alerjen maddeler ve ağır metaller tespit ettik. Bu raporları Cumhurbaşkanı Yardımcımıza ve Ticaret Bakanımıza sunduk. Tüketiciler için ciddi sağlık riskleri taşıyor. Bakanlık, yakın zamanda yeni bir düzenleme yapacağını belirtti.”
İçten, Temu’dan gelen ürünlerin Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) denetiminden geçmediğini vurguladı. Normalde ithal ürünlerin konteyner bazlı denetimlere tabi olduğunu, ancak Temu’nun ürünlerinin doğrudan tüketiciye ulaştığını belirtti. 2024’te Temu üzerinden 8 milyon çift ayakkabı ithal edildiği, bu rakamın Türkiye’nin yıllık 72 milyon çiftlik ayakkabı ithalatının %10’undan fazlasına denk geldiği ifade edildi. Bu durum, 200 orta ölçekli yerli ayakkabı firmasının kapanmasına yol açtı.
Yaptırımlar yolda
Ticaret Bakanlığı, Temu’nun kargo gönderilerini gümrüklerde daha sıkı denetimlere tabi tutmayı planlıyor. Bakanlık kaynakları, platformun ürünlerinin TAREKS gibi güvenlik sistemlerinden muaf olmasının, kanserojen madde içeren ürünlerin piyasaya ulaşmasına olanak tanıdığını belirtiyor. Yakın zamanda Temu’ya yönelik yaptırımların hayata geçirilmesi bekleniyor.
Başkan İçten, Temu’nun faaliyetlerine karşı olmadıklarını, ancak eşit şartlarda rekabet istediklerini vurguladı: “Yerli üreticiler TAREKS denetimlerine tabi tutulurken, Temu’nun ürünleri denetlenmeden piyasaya giriyor. Bu, hem tüketici sağlığını riske atıyor hem de yerli sanayiyi zarara uğratıyor.”