ABD Kongresi’ne bağlı ABD-Çin Ekonomi ve Güvenlik İnceleme Komisyonu (USCC), Kasım 2025 tarihli yıllık raporunda Çin’in, “merkezinde olduğu alternatif bir dünya düzeni kurma hedefini kararlılıkla sürdürdüğünü” açıkladı. Raporda, Pekin’in Rusya, İran ve Kuzey Kore ile giderek güçlenen stratejik bağlarının küresel dengeleri kökten değiştirdiği vurgulandı.
Komisyon, Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore’nin bireysel ve toplu olarak ABD’nin ve müttefiklerinin çıkarlarına meydan okuma kapasitesini artıran derin askeri, ekonomik ve diplomatik ilişkiler kurduğunu belirtti. Bu yeni ittifak görüntüsünün, Washington’ın küresel sistemdeki tek hâkim güç olma iddiasını zayıflattığına dikkat çekildi.
PEKİN’DEKİ TÖREN “YENİ BLOKLAŞMANIN FOTOĞRAFI”
Raporun en çarpıcı bölümlerinden birini, İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin 80. yıl dönümü nedeniyle Pekin’de düzenlenen askeri geçit töreni oluşturdu. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in arkasında Rusya, İran, Kuzey Kore ve çoğu otoriter yönetimle idare edilen 20 ülkenin liderlerinin yer alması, Komisyona göre “Çin merkezli yeni dünya düzeni arayışının açık bir göstergesi” olarak kayda geçti.
RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI İŞBİRLİĞİNİ HIZLANDIRDI
Raporda, Rusya-Ukrayna Savaşı ile birlikte Çin, İran ve Kuzey Kore’nin Moskova’ya sağladığı siyasi, ekonomik ve askeri desteğin boyutlarının genişlediği belirtildi. Bu destek sayesinde Rusya’nın ABD’nin öncülük ettiği yaptırımları ve diplomatik baskıları büyük ölçüde aşabildiği değerlendirildi.
Komisyon, bu çok yönlü desteğin Rusya’nın savaş kapasitesini artırdığı gibi, ABD’nin küresel yaptırım gücünü de tartışmaya açtığını ifade etti.
“DÜNYANIN HAKİMİ BİZ DEĞİLİZ” MESAJI
Raporun satır aralarında, ABD’nin Soğuk Savaş sonrası dönemde sahip olduğu tek kutuplu üstünlüğün artık geçerliliğini yitirdiği değerlendirmesi dikkat çekti. Komisyona göre:
Çin’in askeri modernizasyonu,
Rusya’nın revizyonist hamleleri,
İran’ın bölgesel nüfuzu,
Kuzey Kore’nin artan askeri kapasitesi,
ABD’nin küresel üstünlüğünü zorlayan yeni bir çoklu güç sisteminin doğduğunu gösteriyor.
Raporda, “ABD’nin artık küresel düzenin tek belirleyici gücü olmadığı gerçeğinin kabul edilmesi gerektiği” görüşü yer aldı.
KAYNAK: ANADOLU AJANSI