ABD’nin yıllardır sürdürdüğü yüksek gümrük tarifeleri ve ticari baskı politikalarına rağmen Çin ekonomisi 2025’te tarihi bir eşik daha aştı. Ocak–kasım döneminde dış ticaret fazlası 1,1 trilyon dolara yükselen Pekin yönetimi, küresel pazarlardaki rekabet gücünü artırmayı başardı.
Çin Gümrükler Genel İdaresi’nin açıkladığı verilere göre ülkenin kasım ayı ihracatı %5,9 artışla 330,3 milyar dolar oldu. Böylece kasım ayında 111,6 milyar dolarlık ticaret fazlası kaydedildi. Ekimde bu rakam 90 milyar dolardı.
İthalat Artışta Ama Dengeler Çin Lehine
Kasım ayında Çin’in ithalatı yıllık bazda %1,9 artarak 218,6 milyar dolara çıktı. Bir önceki ay ithalat artışı %1’de kalmıştı.
Toplam tabloya bakıldığında ise Çin, yılın sadece 11 ayında 1 trilyon doların üzerinde ihracat fazlası vererek yeni bir ekonomik rekor kırmış oldu.
Bu tablo, ABD’nin gümrük hamlelerinin Pekin’in ihracat ivmesini durduramadığını açık biçimde ortaya koyuyor.
ABD’ye İhracat Düşüşte: Pekin Rotayı Avrupa’ya Çevirdi
Ticaret savaşlarının etkisi en çok ABD pazarında hissedildi. Çin’in ABD’ye ihracatı:
Kasımda %28,6 düştü
Temmuzda %21,7
Ağustosta %33,1
Eylülde %27
Ekimde %25,2 azalmiştı
Trump–Şi görüşmesiyle bazı gümrük vergilerinin azaltılması konusunda mutabakat sağlanmış olmasına rağmen kasım ayında Çin’in ABD’ye satışlarındaki sert düşüş devam etti.
Bu nedenle Çinli üreticiler ihracatta stratejik yön değişikliğine giderek ağırlığı Avrupa Birliği pazarına vermeye başladı.
AB’ye İhracatta Çift Haneli Sıçrama
Çin’in AB ülkelerine yönelik ihracatı kasım ayında %14,8 artarak 47 milyar avronun üzerine çıktı. Bu oran, Avrupa’nın Çin mallarına yönelik talebinin güçlü seyrettiğini gösteriyor.
Uzmanlara göre Çinli üreticiler, ABD’nin yüksek gümrük tarifeleri nedeniyle ABD’ye yönelik ürünleri Avrupa’ya kaydırıyor. Bu stratejik yönelim, Çin’in ticaret fazlasının büyümesinde belirleyici oldu.
Elektronik ve Yarı İletkenlerde Büyük Talep
Küresel elektronik ve çip talebi Çin’e büyük avantaj sağlıyor. Üretimdeki tedarik sorunları fiyatları artırırken Çinli firmalar bu alanda paylarını genişletiyor.
ING Çin Başekonomisti Lynn Song, Çin’in ihracat başarısını şu verilerle değerlendirdi:
Gemiler: %26,8 artış
Yarı iletkenler: %24,7 artış
Otomobiller: %16,7 artış
Yüksek teknoloji ihracatı genel artış: %6,6
Song, “Bu veriler Çin’in yüksek teknoloji alanındaki rekabet gücünün arttığını açıkça gösteriyor.” dedi.
AB’de Endişe: ‘Çin’den Gelen Mallar Çok Fazla’
AB’ye yönelik ihracat artarken, Çin’in zayıf ithalatının Avrupalı üreticilerde tedirginlik yarattığı belirtiliyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu dengesizliğin giderilmemesi durumunda AB’nin Çin’e ek gümrük vergileri getirebileceğini açıkladı. Uzmanlara göre böyle bir adım atılırsa, Çin’in dış talep görünümü önemli bir riskle karşı karşıya kalabilir.
Çin Küresel Payını Artırmaya Devam Ediyor
Ekonomistler, tüm jeopolitik gerilimlere ve ticaret savaşlarına rağmen Çin’in:
ihracatta dirençli kaldığını
yüksek teknoloji ürünlerinde güçlendiğini
2026’da da küresel pazar payını büyütme eğilimini sürdüreceğini belirtiyor.