The New York Times ve The Washington Post'a konuşan ABD'li yetkililere dayandırılan haberlere göre, Kongre'ye sunulan gizli değerlendirmede Riyad yönetiminin nükleer silah geliştirmeyi değerlendirdiği iddia edildi.
Söz konusu rapor, ABD Başkanı Donald Trump'ın Suudi Arabistan'a sivil nükleer program sağlamayı ve potansiyel olarak uranyum zenginleştirmesinin önünü açmayı öngören anlaşmayı onayladığı bir dönemde gündeme geldi. NYT'ye konuşan ABD'li yetkililer, Riyad'ın henüz nükleer silah üretme yönünde kesin bir karar almadığını ancak uzun süredir bu fikre ilgi duyduğunu kaydetti.
URANYUM YÜZDE 20'YE KADAR ZENGİNLEŞTİRME İZNİ
Trump yönetiminin imzaladığı anlaşma, ABD'li şirketlerin Suudi Arabistan'da nükleer enerji projeleri geliştirmesine imkân sağlıyor. Kongre, Riyad'a uranyumu yüzde 20 seviyesine kadar zenginleştirme izni verebilecek bu anlaşmayı 90 günlük inceleme sürecinden geçiriyor. Bu oran nükleer bomba üretimi için gereken seviyenin oldukça altında kalsa da The New York Times'ın analizine göre Riyad, askeri düzeyde zenginleştirme kapasitesine çok hızlı bir şekilde ulaşabilir.
SİLAHLANMA YARIŞI UYARISI
Her iki partiden Kongre üyeleri, Riyad'ın sivil anlaşmayı bir basamak olarak kullanabileceğine dikkat çekerek, "Suudi Arabistan'ın ileride nükleer silah geliştirmesi bölgede muhtemel bir silahlanma yarışını tetikleyebilir" uyarısında bulundu. Haberde, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın geçmişteki "İran'ın nükleer silah elde etmesi halinde Suudi Arabistan da aynı yolu izleyecektir" şeklindeki açıklamasına da atıf yapıldı.
İSRAİL ENDİŞELİ, ABD SAVUNUYOR
Anlaşmanın detayları İsrail'de de rahatsızlığa neden oldu. Haaretz'e konuşan İsrailli yetkililer, Suudi Arabistan'ın uranyumu kendi topraklarında zenginleştirmesine izin verilmesinin Ortadoğu'daki diğer ülkeleri de benzer kapasitelere sahip olmaya teşvik edeceğinden endişe duyduklarını dile getirdi. ABD'li bir yetkili ise The New York Times'a yaptığı değerlendirmede eleştirileri reddederek, "Bu anlaşma bölgesel güvenliği güçlendirecek ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesine ilişkin standartları koruyacaktır" ifadelerini kullandı.
ENERJİ KRİZİNİN GÖLGESİNDE NÜKLEER HAMLE
Nükleer tartışmaların yanı sıra Suudi Arabistan ciddi güvenlik ve ekonomik sınamalarla karşı karşıya bulunuyor. Mart 2015'ten bu yana Yemen'de uluslararası toplum tarafından tanınan hükümeti destekleyen koalisyona öncülük eden Riyad, Temmuz ayında İran destekli Husilerin "deniz ablukası" ilan etmesinin ardından balistik füze ve İHA saldırılarıyla karşı karşıya kaldı. ABD, İsrail, İran ve Rusya eksenli çatışmaların etkisiyle Suudi Arabistan'ın ham petrol arzı son 30 yılın en düşük seviyesine gerilerken, aynı dönemde Rusya'nın üretimi de 2003'ten bu yana en düşük seviyeye indi.
Suudi Arabistan daha önce nükleer enerjiyi ulusal kaynaklarına katma hedefi doğrultusunda Medine bölgesinde 110 milyon ton uranyum içeren ham cevher tespit edildiğini duyurmuştu.