Hazırlanan teklifte, çalışma hayatına başlama tarihlerindeki çok kısa zaman farklarının emeklilik hakkına erişimde yıllara varan adaletsizliklere yol açtığı vurgulandı.
1 günle EYT'yi kaçıranlar için yeni adım: Kademeli emeklilik teklifi Meclis'e sunuldu, 1999-2008 arası sigortalılarda tablo netleşti!
8 Eylül 1999 sonrasında sigorta girişi bulunan ve Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan milyonlarca çalışan, kademeli emeklilikle ilgili gelişmeleri yakından takip ediyor. Milyonlarca emeklinin beklediği haber ise sonunda geldi. DEM Parti Grup Başkanvekilleri Gülistan Kılıç Koçyiğit ve Sezai Temelli, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların emeklilik koşullarının kademeli olarak yeniden düzenlenmesi amacıyla TBMM Başkanlığı’na kanun teklifi sundu.
Kademeli emeklilik şartları, yaş ve prim gün sayısı ile olası düzenlemenin kapsamı araştırılırken gözler 2026 yılında yapılacak açıklamalara çevriliyor. Peki, kademeli emeklilik Meclis’e gelecek mi, yaş ve prim şartları değişecek mi? İşte 2027 yaş ve prim şartlarında son durum!
Kanun teklifinin gerekçesinde; 1999 yılında yürürlüğe giren 4447 sayılı Kanun, 2002'deki 4759 sayılı Kanun ve 2008'deki 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile sistemin köklü değişimler geçirdiği hatırlatıldı.
2023 yılında çıkan EYT (7438 sayılı) düzenlemesinin 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılar için yaş şartını kaldırdığı, ancak hemen ardından işe giren çalışanların bu hakkın tamamen dışında bırakıldığı belirtildi. Gerekçede, bir gün veya birkaç ay farkla işe giren vatandaşlar arasında ortaya çıkan bu tablonun "sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmadığı" ifade edildi.
Teklifte, emekliliği ertelenen yurttaşların yalnızca yaş beklemediği; aynı zamanda ileri yaşlarda iş bulma zorluğu, düşük ücretler, güvencesiz çalışma ve gelir kaybı gibi ciddi ekonomik ve sosyal sorunlarla baş başa kaldığına dikkat çekildi.
TEKLİF NE GETİRİYOR?
TBMM'ye sunulan kanun teklifiyle şunlar hedefleniyor:
Kademeli Yaş Düzenlemesi: 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk defa sigortalı olanların emeklilik yaşları, işe başlama tarihlerine göre kademeli olarak yeniden belirlenecek.
Prim Koşullarının Korunması: Mevcut prim ve hizmet gün şartları korunarak, emeklilik yaşındaki orantısız farklar azaltılacak.
Mali Planlama ve Şeffaflık: Düzenlemenin mali etkileri hesaplanarak kamuoyuyla paylaşılacak ve sosyal güvenlik sisteminin finansmanı sürdürülebilir bir şekilde planlanacak.
Grup Başkanvekilleri, emeklilikte adaletin sağlanmasının bir kesimin kazanımını diğerinin kaybı üzerine kurmak olmadığını, emeği koruyan ve öngörülebilir kurallar getiren bir sosyal politika anlayışının şart olduğunu vurguladı.
KADEMELİ EMEKLİLİK MECLİS'E NE ZAMAN GELİR?
8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanların emeklilik şartlarını yeniden şekillendirebileceği konuşulan taslak düzenleme, çalışanların işe giriş tarihlerine göre kademeli bir yaş ve prim artışı öngörüyor.
Kulislerde öne çıkan senaryoya göre kademeli emeklilikte planlanan yaş ve prim gün şartları şu şekilde biçimleniyor:
9 Eylül 1999 - 2000 Arası Girişliler: Kadınlar 43, erkekler ise 45 yaşında, 6.400 prim günü ile emekliliğe hak kazanabilecek.
Kademeli Artış Sistemi: Takip eden her bir yıl için emeklilik yaş sınırı 1 yıl, gerekli olan prim ödeme gün sayısı ise 75 gün artacak.
2008 Girişliler: Bu kademeli artışın sonucunda, 2008 yılında sisteme dâhil olan bir kadın çalışanın 51, erkek çalışanın ise 53 yaşında 7.000 prim gününü tamamlaması şart koşulacak.
SİGORTA GİRİŞİNE GÖRE KADEMELİ EMEKLİLİK TABLOSU
Gündemde tartışılan kademeli emeklilik taslağına göre, 1999–2008 yılları arası işe giriş tarihlerine göre yıl yıl düzenlenmiş kadın ve erkek yaş-prim şartları listesi aşağıdadır:
09.09.1999 – 2000 arası sigorta başlangıcı
Kadın: 43 yaş / 6.400 prim
Erkek: 45 yaş / 6.400 prim
2001 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 44 yaş / 6.475 prim
Erkek: 46 yaş / 6.475 prim
2002 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 45 yaş / 6.550 prim
Erkek: 47 yaş / 6.550 prim
2003 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 46 yaş / 6.625 prim
Erkek: 48 yaş / 6.625 prim
2004 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 47 yaş / 6.700 prim
Erkek: 49 yaş / 6.700 prim
2005 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 48 yaş / 6.775 prim
Erkek: 50 yaş / 6.775 prim
2006 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 49 yaş / 6.850 prim
Erkek: 51 yaş / 6.850 prim
2007 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 50 yaş / 6.925 prim
Erkek: 52 yaş / 6.925 prim
2008 sigorta girişi olanlar ne zaman emekli olacak?
Kadın: 51 yaş / 7.000 prim
Erkek: 53 yaş / 7.000 prim