NOROVİRÜS NEDİR, İNSANDAN İNSAN BULAŞIR MI?
Norovirüs, dünya genelinde akut ishallerin en yaygın sebebi olan ve sindirim sisteminde iltihaplanmaya (gastroenterit) yol açan aşırı derecede bulaşıcı bir virüstür. Halk arasında "mide nezlesi" veya "kış kusma hastalığı" olarak da bilinen bu virüs, sadece 10 adet parçacıkla bile bir insanı hasta edebilir.
Kruvaziyer gemileri, hastaneler, okullar ve kışlalar gibi insanların toplu ve yakın temas halinde bulunduğu alanlar, virüsün hızla yayılması için en elverişli ortamlardır.
NOROVİRÜS'İN BELİRTİLERİ NELER? TÜRKİYE'DE GÖRÜLDÜ MÜ?
Belirtiler virüsle temas ettikten 12 ila 48 saat sonra aniden, fışkırır tarzda şiddetli kusma, sulu ishal ve mide krampları şeklinde başlar.
Bulaşma yolları ise oldukça çeşitlidir. Virüs bulaşmış gıda veya suların tüketilmesi, kontamine yüzeylere dokunulması ve enfekte kişilerle doğrudan temas en yaygın yollardır.
Özellikle bir hastanın kusması sırasında havaya yayılan damlacıkların (aerosol) solunması bile diğer kişilere virüsü bulaştırabilir.
NOROVİRTÜS'ÜN İLACI-TEDAVİSİ VAR MI?
Norovirüs'e karşı geliştirilmiş özel bir ilaç, antibiyotik veya kesinleşmiş bir aşı bulunmamaktadır. Virüs kaynaklı bir hastalık olduğu için antibiyotikler tedavide tamamen etkisizdir. Tedavide temel amaç, kusma ve ishal nedeniyle vücudun kaybettiği sıvı ve elektrolitlerin (tuz, potasyum) geri kazanılmasıdır.
Uzmanlar bu süreçte dinlenmeyi, bol sıvı tüketimini ve bağırsak onarımı için probiyotik ile çinko takviyelerini önermektedir.
TÜRKİYE'DE NOROVİRÜS GÖRÜLDÜ MÜ?
Türkiye, geçmişte Norovirüs kaynaklı kitlesel salgınlarla defalarca sarsılmıştır.
2008'de Aksaray'da şebeke suyuna kanalizasyon karışması sonucu yaklaşık 8 bin kişi hastanelere akın etmiştir. Benzer şekilde Rize (2009'da 1.400 kişi), Tokat Erbaa (2009'da 6.800 kişi), Trabzon Sürmene (2011/2022) ve Burdur Bucak (2019'da 3.000'den fazla kişi) gibi yerlerde yaşanan salgınlar, virüsün şebeke suları üzerinden ne kadar büyük bir tehdit oluşturduğunu kanıtlamıştır.