Yılın ilk yedi ayında karşılıksız çek tutarı 200 milyar TL'yi buldu

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) haftalık verilerine göre, tica­ri krediler 26 Aralık 2025-31 Temmuz 2026 arasındaki dö­nemde yüzde 19,6 artışla 20,7 trilyon lira oldu. Yedi aylık enf­lasyonla indirgendiğinde söz konusu kredilerin, nominal artışı enflasyonun altında ka­larak sınırlı da olsa reel olarak azaldığı dikkati çekti. Tica­ri kredi hacmi geçen yılın tü­münde cari olarak yüzde 43, reel bazda yüzde 9,3 genişle­mişti.

TİCARİ KREDİLERDEKİ ARTIŞLAR YÜZDE 20'YE DAYANDI

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) haftalık verilerine göre, tica­ri krediler 26 Aralık 2025-31 Temmuz 2026 arasındaki dö­nemde yüzde 19,6 artışla 20,7 trilyon lira oldu. Yedi aylık enf­lasyonla indirgendiğinde söz konusu kredilerin, nominal artışı enflasyonun altında ka­larak sınırlı da olsa reel olarak azaldığı dikkati çekti. Tica­ri kredi hacmi geçen yılın tü­münde cari olarak yüzde 43, reel bazda yüzde 9,3 genişle­mişti. Bu yılki seyir, kredi hac­minin enflasyonla ba­şa baş giderek reel olarak büyüyemedi­ğini; bankaların pi­yasaya taze reel likidite sağla­mayı durdurduğunu gösteri­yor. Ticari kredi büyümesinin enflasyon karşısında reel ola­rak durma noktasına gelmesi, ticaretin finansman yükünü reel sektörün kendi omuzları­na yükledi

İÇ TALEPTE SERT BİR DARALMA YAŞANDI

Bu tablonun arkasındaki ana itici güç, yüksek faizler ve dü­şen harcama gücü nedeniyle iç talepte yaşanan sert durgunluk ve satışlardaki düşüş oldu. Tür­kiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ticaret satış hacmi haziran itibarıyla geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,5 azaldı. Ticaret satış hacminin geçen yılın aynı ayında yüzde 22,9 düzeyinde bulunan yıllık büyüme oranı, izleyen dönem­de ivme kaybederek bu yıl ni­sanda sıfıra yaklaşmış, mayıs­ta da yüzde 1,4’le yerini düşüşe bırakmıştı. Satış hacminde da­ralma haziranda ivme kazandı. Tüketim eğiliminin hızla za­yıflaması piyasadaki fiziki na­kit dönüşünü yavaşlatırken, nihai faturanın tahsil edileme­mesi tüm tedarik zincirini bir likidite kuraklığına sürükledi. Satışların düşmesi sadece ci­ro kaybı ile kalmayıp, piyasada dönen fiziki parayı da azaltıyor. Şirketler, bir yandan azalan ci­rolarla mücadele ederken diğer yandan üretimin devamlılığını sağlamak için bankaların üst­lenmediği bu finansal riski ken­di bilançolarıyla taşımak zo­runda kaldı. Pazar payını korumak ve fabrikalarda üretimi sürdür­mek isteyen büyük sanayi dev­leri, bayilerine mecburen da­ha uzun vadeler tanıma yolu­na gitti

KARŞILIKSIZ ÇEK TUTARI 200 MİLYAR TL'YE DAYANDI

Taşıma suyla ve şirketlerin birbirine borç ihraç etmesiyle dönen bu paralel ekosistem, piyasada fiziki nakdin dönmemesi nedeniyle en büyük şoku tahsilat aşamasında yaşamaya başladı. Bankacılık sisteminin sağladığı koruyucu köprü kredilerin yavaşlaması, nakit döngüsü bozulan tedarik zincirinde domino etkisi başlattı. Özellikle KOBİ’lerin ve alt esnafın tahsilat yapamadığı için kendi borçlarını ödeyemez hale gelmesi, karşılıksız çek hacmini büyüttü. Karşılıksız çek adedi ve tutarı yılın ilk yedi ayında hızlı bir artış kaydetti. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi verilerine göre yılın ilk yedi ayında bankalara ibraz anında karşılıksız çıkan, 26.768 keşideciye ait 190.699 adet çekin toplam tutarı, geçen yılın tümündekini gölgede bırakarak 198 milyar lira ile tarihi bir seviyeye ulaştı. Söz konusu tutar 2025 yılının tümünde 128 milyar lira olmuştu.