ABD'de büyük kriz! 730 bin memur maaş alamadı
ABD’de federal hükümetin kapanması, milyonlarca vatandaşı derinden etkiliyor. 1 Ekim’de başlayan ve 24. gününe giren bu krizde, 730 binden fazla "vazgeçilmez" federal memur, bu Cuma günü maaşlarını alamadı. Üstelik, 636 bin çalışan ücretsiz izne çıkarıldı; bazıları ise geçim sıkıntısı nedeniyle sokaklarda sosisli sandviç satmaya başladı. İşte detaylar...
ABD'de Federal hükümetin kapanması, merkezi kurumlarda çalışan 730 binden fazla memurun 5-18 Ekim arası emeklerini karşılıksız bıraktı.

ABD'de memur maaşı krizi
Ulusal güvenlik için "vazgeçilmez" kabul edilen bu personel, en son 10 Ekim’de maaş aldı. Senato’daki bütçe tıkanıklığı nedeniyle ödemeler ertelendi; bu, yaklaşık 21 milyar dolarlık bir ücret kaybı anlamına geliyor.
Ücretsiz izne çıkarılan 636 bin "temel hizmet dışı" çalışandan biri olan Issac Stein, Washington DC sokaklarında sosisli sandviç satarak ailesini geçindirmeye çalışıyor.
Stein gibi binlerce memur, kiralarını ödemekte zorlanırken, Trump yönetimi 4 binden fazla çalışanı işten çıkardı.
Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, memurlara bankalardan %0 faizli kredi önermesine rağmen, bu geçici çözüm eleştiriliyor.

Hava trafiğinde tehlike çanları
Kapanma, hava trafik kontrolörlerini de vurdu. Maaş alamayan bu kritik personel, dünyanın en yoğun hava sahasında çalışmaya devam ediyor; ancak Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, bazı bölgelerde gecikmelerin başladığını doğruladı. Kontrolör sayısı azaldıkça, birkaç hastalık izni bile sistemi felç edebilir.
Duffy, "Demokratlar yasadışı göçmenlere sağlık yardımı ısrarıyla hükümeti rehin tutuyor" diyerek suçlamalarda bulundu. Cumhuriyetçiler, Obamacare sübvansiyonlarının uzatılması talebini reddederken, Demokratlar "sorumluluktan kaçanlar" olarak Cumhuriyetçileri hedef alıyor. Bu siyasi kavga, havayolu şirketlerini ve yolcuları tedirgin ediyor.
Sosyal yardımlar tehlikede: 42 milyon kişi etkileniyor
Hükümet kapanması, 42 milyon Amerikalı’nın yararlandığı SNAP gıda kuponu programını tehdit ediyor. Birçok eyalet, fonların 1 Kasım’a kadar yeteceğini, sonrasında yardımların kesileceğini duyurdu.
Medicare ve Medicaid gibi zorunlu harcamalar devam etse de, iletişim ve destek hizmetleri aksıyor. Smithsonian müzeleri ve Capitol turları gibi kültürel etkinlikler iptal edildi; vergi iadeleri gecikiyor.
Savunma Bakanlığı, 2 milyon askerin maaşını karşılamak için 130 milyon dolarlık bağış kabul etti, ancak bu geçici bir çözüm.
Siyasi çekişme ve gelecek beklentileri
Bu shutdown, ABD’nin küresel imajını zedeliyor ve 1.1 milyon aktif askerin maaşını riske atıyor.
Uzmanlar, kapanmanın 30 günü aşması halinde ekonomiye 21 milyar dolarlık ek yük getireceğini öngörüyor.
Demokratlar, ACA sübvansiyonlarını uzatma karşılığında anlaşma önerirken, Cumhuriyetçiler göçmen yardımlarını engelliyor. Beyaz Saray, "Hızlı çözüm için Kongre’ye çağrı" yaparken, halkın tepkisi büyüyor: Memurlar "hayat pahalılığı" protestoları düzenliyor.
ABD ekonomisi ne yapacak?
Bu shutdown, ABD’nin küresel imajını zedeliyor ve 1.1 milyon aktif askerin maaşını riske atıyor.
Kısa vadede banka kredileri ve eyalet fonları devrede, ancak uzun vadede resesyon riski artıyor. Vatandaşlara öneri: Vergi iadelerinizi kontrol edin, yardım programlarınızı güncelleyin. Kongre’nin acil anlaşması, krizin sonu olabilir; yoksa Kasım ortasına kadar uzayabilir. ABD’nin bu siyasi krizi, dünya ekonomisini de etkileyecek.