İzmir’de 12 Temmuz’daki sağanak yağış sırasında elektrik akımına kapılarak yaşamını yitiren tıp öğrencisi Özge Ceren Deniz ile onu kurtarmaya çalışırken hayatını kaybeden İnanç Öktemay davasında beklenen gerekçeli karar yayımlandı. İzmir 10’uncu Ağır Ceza Mahkemesi'nin 535 sayfalık gerekçesi, faciaya giden süreci adeta “ihmal zinciri” olarak yeniden gözler önüne serdi.

Sağanakta can pazarı: Genç öğrenci ve yardım eli uzatan vatandaş hayatını kaybetti

Olay, 12 Temmuz günü akşam saatlerinde başlayan sağanak sırasında yaşandı. Su birikintisinin oluştuğu yolda yürüyen İzmir Demokrasi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi Özge Ceren Deniz, yerdeki rögar bölgesinde biriken suya basınca elektrik akımına kapıldı. Yardım etmek isteyen İnanç Öktemay da genç kızla temas etti ve aynı noktada akıma kapıldı.

Her iki isim de kaldırıldıkları hastanede kurtarılamadı. Deniz memleketi Osmaniye’de, Öktemay ise İzmir’de toprağa verildi.

42 sanığa dava: Bilinçli taksir vurgusu

Soruşturma kapsamında 42 kişi hakkında “taksirle öldürme” suçundan 15 yıla kadar hapis cezası istendi. Savcılık, olayın bilinçli taksirle işlendiğini belirterek ceza istemini 22 yıl 6 aya kadar çıkardı.

Yargılamaya katılan taraflardan İnanç Öktemay’ın ailesi, süreç içinde davadan çekildi.

Mahkeme kararı: 15 sanık artık tutuklu

Ekim ayında açıklanan kararda mahkeme heyeti:

• Ali Külak, Doğan Kılıç, Fırat Akbay, Mesut Türkan’a 10 yıl,

• Ahmet Orhan Kaygısız, Arif Kapuş, Mehmet Fatih Tosun, Mehmet Zeki Aytulun, Mert Ceylan, Alper Doğan, Erman Çarık, Hamza Bayram, Abdülkadir Satık, Mürsel Arıcı, Yavuz Üner ve Cenan Demircan’a 8 yıl 9 ay,

• 8 sanığa 5 yıl,

• 6 sanığa ise 4 yıl 2 ay hapis cezası verdi.

9 sanık beraat etti, yurt dışında bulunan 1 sanığın dosyası ayrıldı. Tutuksuz yargılanan 5 sanığın tutuklanmasıyla dosyadaki tutuklu sanık sayısı 15’e yükseldi.

Ayrıca İzmir Bölge İdare Mahkemesi, olayla bağlantılı 6 memurun da yargılanmasına hükmetti.

Gerekçeli kararda çarpıcı ayrıntılar: 2019’dan bu yana aynı noktada akım şikâyeti olduğu belirlendi

Gerekçeli kararda, kazanın yaşandığı rögar bölgesinde yıllardır elektrik kaçağı olduğu, hatta 2019 tarihli bir yerel gazete haberinde:

• yoldan geçenlerin elektrik çarpılmasına maruz kaldığı,

• taşların ısındığı,

• bir köpeğin akıma kapılıp öldüğü,

• esnafın kendi imkânlarıyla önlem almaya çalıştığı

bilgilerinin yer aldığı hatırlatıldı.

“Çok önceden duman çıkıyordu” – Kameralar var olan tehlikeyi kaydetmiş

Mahkemenin aktardığı kamera kayıtlarında:

• 9 Ocak 2024 saat 13.35’te rögar kapağının altından duman çıktığı,

• vatandaşların olayı birbirine gösterdiği,

• bölgeye bir duba bırakıldığı,

• saat 16.27’de GDZ Elektrik görevlilerinin gelip kısa bir çalışma yaptığı,

• 17.05’te bölgeden ayrıldıkları

belirlendi.

Buna rağmen facianın yaşandığı gün herhangi bir koruma veya kapan uyarısının bulunmadığı vurgulandı.

Kaderi belirleyen ihmal: Kablo derinliği 70 santimetre yerine çok daha yukarıdaydı

Gerekçeli kararın en kritik bulgularından biri kablo derinliği oldu.

Projeye göre yeraltı elektrik kabloları 70 santimetre derinlikte olması gerekirken, kabloların çok daha yüzeyde olduğu, bu nedenle montaj yapılan yağmur suyu ızgaralarıyla temas ederek kolayca hasar aldığı tespit edildi.

Mahkeme bu noktada açıkça şu değerlendirmeyi yaptı:

“Projeye uygun 70 cm derinlik olsaydı, kablolara hasar verilemezdi ve olay gerçekleşmezdi.”

İZSU ve Gediz Elektrik için ağır tespitler: "Risk biliniyordu ama önlem alınmadı"

Kararda hem İZSU hem de Gediz Elektrik için ağır eleştiriler yer aldı:

• Yağmur suyu ızgaralarının yer teslimi ve sözleşme yapılmadan montaj ettirildiği,

• Çöken rögarların kablolara baskı uyguladığı,

• Kablolarda daha önce duman çıktığının kurum sistemine işlendiği,

• Hasarlı kablolara sadece basit onarımlar yapıldığı,

• Su baskınlarının yıllardır tekrar ettiği,

• İZSU’nun bakım eksikliği nedeniyle ızgaraların çamur ve pislikle tıkandığı,

• Kaçak enerjili kablonun yağmur suyuyla temas ederek ölümcül sonucu tetiklediği

belirtildi.

“Olağanüstü bir doğa olayı yok, tamamen öngörülebilir bir ihmal zinciri”

Mahkeme, olayla ilgili şu noktayı net şekilde vurguladı:

• Yağış olağanüstü değildi,

• Olay tamamen öngörülebilir nitelikteydi,

• Deniz ve Öktemay’ın herhangi bir tehlikeli davranışının olmadığı,

• Zincirleme ihmallerin sonucu olarak hayatlarını kaybettikleri

tespit edildi.

Kusur dereceleri netleşti

Gerekçede sanıkların kusur seviyeleri de tek tek belirlendi:

• 1. derece kusurlu: 4 sanık

• 2. derece kusurlu: 15 sanık

• 3. derece kusurlu: 8 sanık

• 4. derece kusurlu: 6 sanık

1. ve 2. derece kusurlular için “bilinçli taksir” değerlendirmesi yapıldı.

2. ve 4. derece kusurlular için “basit taksir” üzerinden ceza tayini yapıldı.