Netanyahu için son viraj... İsrail’de hesaplar karıştı! Muhalefet, seçimlerde Netanyahu’yu devirebilir mi?

Gazze Kasabı Netanyahu için 2026 yılı kader yılı olacak.

İsrail halkı ya bu katliamları onaylayarak iktidara olan desteğini sürdürecek yahut da İsrail ve bölgemiz için dengeleri değiştirebilecek yeni bir sürecin başlamasını sağlayacak. Bu konuda muhalefet lideri Yair Lapid’in konumu, söylemi ve iktidara etkisi son derece önemli görünüyor.

Peki gerçekten durum bu şekilde mi?

2018 YILI İSRAİL İÇİN KIRILMA NOKTASIYDI

Eylül 2018 yılı İsrail için kırılma yılıydı; çünkü halk üst üste aynı sene içinde iki kez sandığa gitmek zorunda kaldı.

Tal Yasası iktidarı sarsmış ve İsrailliler soluğu sandık başında almışlardı. Bu süreçte İsrail’de muhalefet liderleri çoğunlukla Türkiye ile ilişkileri düzeltmeyi ve iki devletli çözüm konusunda ihtiyatlı fikirlerini dile getirirken Netanyahu radikal bir çıkış yapacak ve Batı Şeria’nın C bölgesini ve Ürdün Vadisi’ni iktidar olmaları halinde işgal edecekleri vaadinde bulunacaktı.

Demokratik Birlik Blokunun lideri Ehud Barak, bu söylemleri kınamış ve İsraillileri Netanyahu’yu seçmeleri halinde hem ülkelerini hem de bölgeyi kan gölüne çevireceğine dair uyaran mitingler yapmıştı. Birleşik Liste olarak bilinen grup da bunca yıl ve kan kavgasından sonra Filistinlilerle İsraillilerin artık sorunlarını çözmesi gerektiğini yüksek perdeden dile getirebiliyordu.

Netanyahu, eğer kendisinin iktidara gelmezse Ahmed Tibi gibi Arap kökenli isimlerin uzlaşmacı siyasetten yararlanarak bir gün İsrail’i yöneteceğini oysa Yahudi teolojisinde bu kişilerin henüz kundaktayken katledilmesi gereken düşmanlar olduğunu pervasızca ilan ediyordu.

Seçim sürecinde ABD Başkanı Donald Trump’ın “Yüzyılın Anlaşması” tabiriyle coğrafyayı etkileyen kampanyası ve Netanyahu destekçisi tutumu İsraillilerin tercihlerini büyük ölçüde etkiledi.

Gazze Kasabı 120 Sandalyenin 32’sını kazanırken ondan da daha radikal milliyetçilerin desteği ile 65 vekil sınırını aşarak hükümet kurmayı başardı. Başka bir deyişle İsrail halkı alenen savaş başlatacağını vadeden bir isim olan Netanyahu ve suç ortaklarını bile isteye iktidara getirdi. İki devletli çözümü destekleyen, Oslo görüşmelerinin sürdürülmesini ve Türkiye ile eski güçlü ilişkilerin biran evvel kurulmasını talep eden muhalefet ise yalnızca 24 sandalye kazanmayı başarabildi. İktidar bloku toplamda 64 sandalye ile hükümet kurarken muhalefet 56 sandalyede kalmıştı.

Mevcut muhalefet lideri Yair Lapid’in Netanyahu karşısında şansı yok

Şu anda İsrail’de hükümete yöneltilen eleştiriler sanıldığının aksine savaşı neden sürdürdüğüne yönelik değil. Hem İsrail halkının çoğunluğu hem de Netanyahu’nun hükümet ortaklarının eleştirilerinin temelinde bulunan eleştiri Gazze’ye neden daha yıkıcı saldırılmadığına dairdir.

Bu anlamda muhalefet de bulunan Yair Lapid, halkın desteğini daha fazla kaybetme korkusuyla Netanyahu hükümetine ciddi eleştiriler yöneltememektedir.

Aslında Lapid, Başbakanlığı sırasında bir İsrailli yöneticiden beklenmeyen çıkışları ile biliniyordu. 2021 yılında iki devletli çözüm sürecini açıkça desteklediğini açıklayan Lapid sonrasında böyle bir açıklamayı ağzına dahi almadı.

Seçim sathına girilmesi ile beraber nihayet Lapid, hükümeti eleştiren somut ifadeler kullanmaya başladı;

“Bizi bu hükümetten kurtaracak seçimlere gitmeliyiz.

Güç sarhoşu olmuşlar… Orta Doğu’da canımız nerede isterse orayı vuruyoruz ama ortada açık bir strateji yok.”

Lapid, Netanyahu’yu çoğunlukla iki noktada eleştiriyor. İlki İsrail’in dünyadan koptuğu iddiasında;

“Suudi Arabistan’da düzenlenen ve Orta Doğu’nun en önemli diplomatik platformlarından biri olan zirveyi kaçırdık. Orada olabilirdik. Ama sen, Smotrich ve Ben Gvir’den korktuğun için bu fırsatı elinin tersiyle ittin. Dünya, neler olduğunu açıkça gördü.” (Knesset Konuşması)

Aynı Lapid, İran konusunda ise Netanyahu’yu savaşa davet eden kişi konumunda olması son derece şaşırtıcı. Ayrıca 2019 yılında takip ettiği siyasi çizgi en büyük önceliklerinden birisi İsrail’in Cumhurbaşkanı Erdoğan’la ilişkisini düzeltmesi gerekliliği olduğunu belirten muhalefet, şu sıralar hükümeti Trump-Erdoğan dostluğu üzerinden eleştirmektedir.

Ayrıca muhalefet başta Şin-Bet ve İsrail Yüksek Mahkemesi ile kurduğu ilişki de son derece dikkat çekici bir durum arz etmektedir. Lapid; Netanyahu’nun Şin-Bet Direktörünü görevden almak istemesi ve Yüksek Mahkeme ile kurduğu ilişki son derece ilginç; çünkü Lapid’e göre bu kurumlardaki isimlere yönelik Netanyahu destekçilerinin suikast tertiplemeyi planlamaktaydı.

Bu ciddi bir iddiaydı çünkü İsrail 5. Başbakanı İzak Rabin aşırı sağcılar tarafından öldürülmesinden bu yana suikast İsrail siyasetinde hem korkulan hem de belirleyici bir söylemdir.

ANKETLER NE SÖYLÜYOR?

En son Mayıs ayında yapılan geniş kapsamlı anketin sonuçlarına göre; Netanyahu hükümetinin en büyük iki ortağı olan Likud ve Yahudi Gücü ciddi bir oy kaybı ile karşı karşıya bulunuyor.

Buna karşı anket sonuçları ne olursa olsun Netanyahu’nun İsrail sosyolojisini değiştirmesi sebebiyle sonuçların bir anlamı bulunmuyor. Öncelikle Dini Siyonizm Partisi gibi radikalizmde hiçbir sınırı olmayan parti barajı aşarak meclise giriyor. Netanyahu iktidarına kadar İki Devletli çözüm, Türkiye ile ilişkilerin düzeltilmesi gibi politikaları öne çıkaran muhalefet bu söylemleri tamamen terk etmiş durumdadır. Ayrıca 10-12 arasında sandalye çıkartan Arap vekilleri ile mevcut muhalefetin iktidar olmak adına koalisyon görüşmeleri yapması zayıf bir ihtimal gibi görünmektedir.

Evet, Lapid liderliğindeki muhalefet mevcut Netanyahu hükümetini bir mucize olmazsa matematiksel olarak yenecek; ama Netanyahu zihniyeti İsrail halkını, kurumlarını ve siyasal düzenini büyük ölçüde değiştirdi.

Dolayısıyla Gazze Kasabı Bünyamin Netanyahu 2026’da görevi başka birini teslim edecek olsa da bugün mevcut İsrail politikalarından bir beklenti içinde bulunmamak gerekiyor.