Bilim insanları, Atlantik Okyanusu’ndaki devasa su akıntı sistemi AMOC (Atlantik Meridyenel Devrilme Sirkülasyonu)’nun bu yüzyıl içinde çökebileceği uyarısında bulunuyor. Olası bir çöküş, Avrupa ve Kuzey Amerika’yı aşırı soğuk iklim koşullarına sürükleyebilir.
Dünya buz çağına mı giriyor? Felaket filmi gerçeğe mi dönüşecek? Bilim insanlarından korkutan uyarı
Bilim insanları, Atlantik Okyanusu’ndaki dev su akıntısı AMOC’un bu yüzyılda çökme riski taşıdığını açıkladı. Olası bir çöküş, Avrupa’yı aşırı soğuk, bazı bölgeleri ise -30°C’ye varan kış şartlarına sürükleyebilir. Uzmanlar, yeni bir buzul çağı senaryosunun hiç olmadığı kadar gerçek olduğunu uyarıyor.
19
Çin Bilimler Akademisi Oşinoloji Enstitüsü ve San Diego’daki uzmanlar tarafından yürütülen ortak araştırma, AMOC’un zayıfladığına dair "kilit bir parmak izi" tespit etti. Bulgular, 1000–2000 metre derinlikteki şaşırtıcı derecede sıcak okyanus suyuna dayanıyor ve bu sistemin yüzyılın ilerleyen dönemlerinde çökebileceğini gösteriyor.
29
AMOC’un durması, Kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika’daki ılıman hava dengesini altüst edebilir. Uzmanlar, çöküşün Avrupa’da sıcaklıkları 15°C’ye kadar düşürebileceğini, bazı bölgelerde ise -30°C’yi gören aşırı kış şartlarına yol açabileceğini belirtiyor.
39
AMOC, tropikal sulardan kuzeye sıcak su taşıyan dev bir okyanus taşıma bandı gibi çalışıyor. Bu sistemin küçük bir parçası olan Körfez Akıntısı (Gulf Stream), Avrupa ve ABD’nin doğu kıyılarının ikliminin ılıman kalmasına yardımcı oluyor.
49
Ancak Grönland açıklarında eriyen buzullar nedeniyle tatlı su miktarının artması, bu dev mekanizmayı yavaşlatıyor. Araştırmalar, AMOC’un 20. yüzyılın sonlarından itibaren zayıflamaya başladığını ve özellikle 2000’li yıllardan bu yana 1000–2000 metre derinlikteki sıcaklıkların belirgin şekilde arttığını ortaya koyuyor.
59
Bilim insanları, AMOC’un tamamen çökmesi durumunda Avrupa’nın büyük bölümlerinin 15°C’ye kadar soğuyacağını ve bazı bölgelerde -30°C’yi görebileceğini vurguluyor. Bu senaryo, insan kaynaklı küresel ısınmayı bile gölgede bırakabilecek dramatik bir soğumayı işaret ediyor.
69
2004 yapımı gişe rekorları kıran Yarından Sonra (The Day After Tomorrow) filminde öngörülen senaryo, bilimsel araştırmalarla benzerlik taşıyor. Tropik ve subtropikal bölgelerde yağış ve hava sistemlerinin değişmesi, kuraklık ve ani iklim değişimleri de olası sonuçlar arasında yer alıyor.
Bristol Üniversitesi’nden Prof. Jonathan Bamber, Kuzeybatı Avrupa’nın ikliminin “bugünkünden tamamen farklı ve Kanada’nın Arktik bölgelerine benzer” olabileceğini belirtiyor.
79
AMOC, tarih boyunca birkaç kez çöküş yaşamış; en son 12 bin yıl önce sona eren buzul çağından önce gerçekleşmişti. İzlanda İklim Bakanı Johann Pall Johannsson, bu riskin ciddiyetine dikkat çekerek, AMOC’un “ulusal güvenlik için doğrudan tehdit” oluşturduğunu söyledi.
89
Araştırma sonuçları, Communications Earth & Environment adlı bilimsel dergide yayımlandı. Bilim insanları, AMOC’un izlenmesinde ekvatoral Atlantik’in “kritik kavşak noktası” olduğunu ve yeni ısı parmak izinin iklim değişikliği altında sistemin takibinde etkili bir gösterge olabileceğini belirtiyor.
99